BergumBergum 1797 - Sjouke Sijbrens verliest zijn geldbuidel op de markt
Historische aangifte of getuigenverklaring uit 1797, vastgelegd bij het gerecht van Tietjerksteradeel.
Op 17 mei 1797 verklaarde de boer Sjouke Sijbrens, die onder Lekkum woonde, dat een geldbuidel uit zijn kleding was gestolen op de markt in Bergum. Over de geschiedenis van Bergum in de 18de eeuw staan meer plaatselijke gebeurtenissen op Toenentoen.nl.
De verklaring van Sjouke Sijbrens
Sjouke Sijbrens was huisman en woonde onder Lekkum. Volgens het verhoor was hij in zijn 46ste levensjaar.
Sjouke was opgeroepen, ondervraagd en beëdigd. Hij verklaarde dat hem op 17 mei 1797 op de markt van Bergum uit zijn kamizoolzak een buidel was gestolen. In die buidel zat groot zilvergeld ter waarde van ongeveer zeventig caroli. Hij kon de precieze som niet bepalen.
Sjouke wist niet wie het geld had weggenomen.
Na duidelijke voorlezing sloot hij zijn verklaring af en ondertekende hij deze eigenhandig te Bergum op 17 mei 1797 met zijn naam: Sjouke Sijbrens.
Dezelfde marktdag
Ook Minse Lolkes uit Murmerwoude verklaarde op 17 mei 1797 dat een geldbuidel van hem was gestolen. Hij noemde een andere kledingzak en een ander bedrag. De verklaringen noemen geen dader en verbinden beide diefstallen niet aan één persoon.
De akten dateren uit de Bataafse Republiek in Friesland. Over de gelegenheid waar de diefstal plaatsvond, staat meer op de pagina Markten en kermissen in Friesland.
Dit verhaal staat ook in het verhalen uit Bergum in 1796-1799. Andere dorpen komen aan bod in het overzicht van Tietjerksteradeel, 1795-1802.
Wilt u reageren?
Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.
De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.
Kaart van Bergum en omgeving
Plaatsen en verwante verhalen
Bergum
Bergum in de 18de eeuw
Lekkum
Lekkum in de 18de eeuw
De gestolen beurs van Minse Lolkes, 1797
Een geldbuidel uit 1770
Het gerecht en de herberg van Bergum, 1795Dagelijks leven
Markten en kermissen in Friesland
Oude maten en geld
Kleding in Friesland rond 1800
De Bataafse Republiek in FrieslandAfbeeldingen
Verantwoording van de tekst
Sommige woorden, namen, bedragen en dateringen zijn niet goed leesbaar. In het verhaal is waar mogelijk de voorlopige lezing uit de bronbewerking gebruikt. Onduidelijke verbindingswoorden zijn weggelaten; onzekere passages zijn niet aangevuld met verzonnen gebeurtenissen.
Meer over het dagelijks leven
Plaatsen in de omgeving in de 18de eeuw
Bronnen
Gerecht van Tietjerksteradeel, informatieboek 5, EA-2, dossier IB5-EA-2-D08, verklaring IB5-EA-2-V15 van Sjouke Sijbrens, bronbladen 33 en 34. Diplomatische transcripties en volledige moderne hertaling uit de aangeleverde bronbewerking.
Verantwoording
De verklaring is in de derde persoon opgeschreven; de moderne tekst behoudt die vorm. De akte noemt als opnemend gerechtslid Cornelis Claesinga. De transcriptie plaatst bij die achternaam een vraagteken. Hij trad op als commissaris op verzoek van de provisionele fiscaal van Tietjerksteradeel.
De bron spreekt over het 46ste levensjaar; dit komt overeen met ongeveer 45 voltooide levensjaren. Pieter Nieuwlands uittreksel vermeldt 45 jaar. Sjouke zelf kon de exacte geldsom niet bepalen. Na de formulering over de precieze som staat in de akte ook een doorgestreept, onleesbaar stukje. Dat is niet ingevuld.
Andere marktverklaringen noemen eveneens diefstal op 17 mei 1797. Daaruit volgt niet dat dezelfde persoon verantwoordelijk was. De afbeeldingen zijn algemene scènes uit de periode.