Toen en Toen ..
Zoeken Het verhaal van Friesland

Hardegarijp 1788: Een gouden uit een kabinetlade

Alle verhalen en verklaringen uit Hardegarijp

Deze pagina bevat de beschikbare verklaringen en stukken over een gouden uit een kabinetlade.

Een gezelschap rond de tafel.
Een gezelschap rond de tafel.

Verklaringen en stukken: 1788: Een gouden oorijzer uit een kabinetlade

Tjeerd Claes, koemelker in Hardegarijp, in zijn 32e levensjaar, verklaarde na oproeping, beëdiging en ondervraging het volgende. De afgelopen woensdag kwam hij rond twaalf uur 's middags thuis, nadat hij wat boekweitstro had gehaald. Hij vond zijn vrouw Sjouwkjen Liebbes op zoek naar haar gouden . Volgens haar had zij dat die ochtend in de lade van het in haar kamer gelegd.

Tjeerd en zijn vrouw zochten vervolgens overal naar het vermiste oorijzer, maar konden het nergens terugvinden. Hij wist nog steeds niet waar het gebleven was of wie het eventueel had gestolen. Hij wist ook niet dat in die tijd iemand bij zijn huis was geweest die zich aan die diefstal had schuldig gemaakt. Meer wist hij er niet van. Na voorlezing sloot hij zijn verklaring af en ondertekende die eigenhandig te Bergum op 3 oktober 1788. Zijn ondertekening is gelezen als 'Tjeerd Klases'.

Sjouwkjen Liebbes, vrouw van Tjeerd Claes, koemelker in Hardegarijp, was naar haar beste weten in haar 27e levensjaar. Zij verklaarde na oproeping, beëdiging en ondervraging dat zij de afgelopen woensdag rond zeven uur 's morgens haar gouden oorijzer van de tafel in haar kamer had genomen en in een lade van het kabinet in dezelfde kamer had gelegd. Het kabinet was niet op slot. Het oorijzer was van kleur en vol deuken; het had geen jaartal of letters.

Geld rond 1770.
Geld rond 1770.

Diezelfde dag, rond de middag of iets daarna, toen haar man met wat boekweitstro thuiskwam, merkte zij dat het oorijzer uit de kabinetlade verdwenen was.

Na de ontdekking zochten Sjouwkjen en haar man overal naar het gouden oorijzer. Zij hadden het nog nergens teruggevonden. Zij wist helemaal niet waar het gebleven was. Die ochtend was zij ongeveer een kwartier buiten geweest om wat kleding of ander goed van haar kinderen te drogen te hangen. Verder was zij de hele tijd binnenshuis geweest. Zij had in die tijd geen vreemde bij haar huis gezien of gehoord. Toen zij buiten was, had zij ook niemand langs haar huis zien gaan. Zij wist daarom niet waar het oorijzer was gebleven of wie het gestolen zou hebben.

Na voorlezing sloot zij haar verklaring af en ondertekende die eigenhandig te Bergum op 3 oktober 1788. De vermeldt dat de verklaring voor de en secretaris is afgelegd; de ambtelijke ondertekeningen zijn gelezen als F: Ypeij en J: Sminia.

De marginale beschikking beveelt de dader of daders, zodra zij bij het gerecht bekend worden en binnen zijn rechtsgebied worden aangetroffen, aan te houden, hun bekentenis of verhoor af te nemen en hen naar het over te brengen.

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.

Kaart van Hardegarijp

Afbeeldingen bij het dagelijks leven

Moeilijke woorden
attestatie
Schriftelijke bevestiging dat verklaringen zijn afgelegd.
bleek
Grasveld of plaats waar wasgoed werd gedroogd en gebleekt.
oorijzer
Metalen onderdeel van traditionele hoofdtooi, gedragen bij een muts.

Meer verhalen

Bekijk het overzicht van Hardegarijp

Dagelijks leven

Een woning rond 1750.
Een woning rond 1750.
Een woning rond 1750.
Een woning rond 1750.
Schoenmakerij rond 1750.
Schoenmakerij rond 1750.
Keuken rond 1770.
Keuken rond 1770.
Keuken rond 1770.
Keuken rond 1770.

Bron: IB4-D072

Informatieboek 4, bladen 202, 203.

Datering in de bron: Verklaringen/attestatie 3 oktober 1788; afgelopen woensdag 7 uur tot rond de middag

Namen en woorden met [?] zijn onzeker gelezen. ... geeft een onderbreking of een niet betrouwbaar leesbare passage aan.

Beide verklaringen en attestatie sluiten. Nieuwe informatiekop ontbreekt vóór Tjeerd, maar gesloten voorgaande groep en nieuwe inhoud/datum geven geen bewezen lacune. S17 is een algemene instructie.

Verantwoording bij de verklaringen

  • Afwijkend van 'Tjeerd Claes' in de aanhef
  • De ondertekening van haar naam blijft deels onzeker.
  • (het voorafgaande bronwoord is onzeker)
  • De tekst meldt geen uitgevoerde arrestatie.

Verantwoording van de tekst

Sommige woorden, namen, bedragen en dateringen zijn niet goed leesbaar. In het verhaal is waar mogelijk de voorlopige lezing uit de bronbewerking gebruikt. Onduidelijke verbindingswoorden zijn weggelaten; onzekere passages zijn niet aangevuld met verzonnen gebeurtenissen.

Meer over het dagelijks leven

Plaatsen in de omgeving in de 18de eeuw