Toen en Toen ..
Zoeken Het verhaal van Friesland

Hardegarijp 1736: het verdwenen zwartbonte rund

Alle verhalen en verklaringen uit Hardegarijp

Wijtske Cornelis was weduwe van Tjeerd Beints en woonde op het Bergumerveen onder Hardegarijp. Haar verklaring is in de ik-vorm bewaard. Zij was in haar 37ste levensjaar.

Wijtske Cornelis

Wijtske Cornelis, weduwe van Tjeerd Beints, woont op het Bergumerveen onder Hardegarijp. Zij is in haar zevenendertigste levensjaar. Na oproeping en verhoor verklaart zij dat het volgende de volle waarheid is.

Wijtske Cornelis (in modern Nederlands):

Drie weken geleden, op de 7de van deze maand, liet ik mijn vijf jonge runderen door mijn meid en kinderen van een stuk weiland, bij het oude kerkhof van Hardegarijp, naar een stuk land brengen dat de Dekama heet. Daar konden ze in de wei lopen. Toen mijn meid daar de vrijdag daarna, laat, kwam, zag zij dat één van die jonge runderen ontbrak: een zwartbont eenjarig rund. Zij vertelde mij dat. Ik liet onmiddellijk en ook de volgende dag in de omgeving zoeken om het dier terug te krijgen. Niemand kon het vinden of vertellen waar het was gebleven. Maar afgelopen zondag, acht dagen geleden, kreeg ik bericht dat er een zwartbont eenjarig rund bij het huis van Gerrijt Sjoerds, een boer in Giekerk, stond. Gerrijt Sjoerds zei dat hij het had gekregen van iemand die had gezegd dat hij enkele runderen had gestolen. Daarom stuurde ik op maandagochtend de 19de mijn knecht onmiddellijk naar hem toe om te onderzoeken of het mijn eenjarige rund was. Mijn knecht bekeek het dier en stelde vast dat het daar aanwezige rund van mij was. Hij verzocht Gerrijt Sjoerds het aan hem af te geven. Gerrijt Sjoerds deed dat nadat voldoende herkenningstekens waren aangewezen.

Boerenerf rond 1715.

Boerenerf rond 1715.

Wijtske Cornelis (in modern Nederlands):

Mijn knecht bracht het dier naar huis. Ik herkende het onmiddellijk als het mijne. Ik weet echter niet hoe en op welke manier het uit het land bij het huis van Gerrijt Sjoerds is terechtgekomen. Meer weet ik hierover niet.

Na voorlezing sluit ik mijn verklaring af en onderteken haar. Bergum, 20 november 1736. Wijtske Cornelis.

Veehouderij rond 1800.

Veehouderij rond 1800.

Onder de verklaring staat dat zij die op 2 november 1736 voor de aflegde. Genoemd worden W. Tjebbes en T. Ypeij.

Andere verklaringen uit Hardegarijp

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.

Kaart van Hardegarijp

Plaatsen

Dagelijks leven

Hooioogst rond 1710.

Hooioogst rond 1710.

Zuivelbereiding rond 1715.

Zuivelbereiding rond 1715.

Zuivelbereiding rond 1715.

Zuivelbereiding rond 1715.

Boerenerf rond 1715.

Boerenerf rond 1715.

Militairen rond 1800.

Militairen rond 1800.

Verantwoording bij de verklaringen

  • Wijtske Cornelis (scan 1): de bronbewerking noemt een gedeeltelijk onleesbare formule over een verklaring in plaats van de eed voor . Die bijzonderheid is niet tot een gewone eedformule vereenvoudigd; de precieze woorden blijven onzeker.
  • Wijtske Cornelis: de bronbewerking leest bij haar eigen afsluiting 20 november 1736 (dag onzeker). Het dagcijfer in de ambtelijke bevestiging begint met 2 en is niet volledig leesbaar. Dit was ten onrechte tot 2 november ingekort. De laatste formule, vermoedelijk over een paraaf, is ook onzeker.

Verantwoording van de tekst

Sommige woorden, namen, bedragen en dateringen zijn niet goed leesbaar. In het verhaal is waar mogelijk de voorlopige lezing uit de bronbewerking gebruikt. Onduidelijke verbindingswoorden zijn weggelaten; onzekere passages zijn niet aangevuld met verzonnen gebeurtenissen.

Meer over het dagelijks leven

Plaatsen in de omgeving in de 18de eeuw

Verwante pagina's

Bronnen

Verantwoording

Informatieboek 2, IB2-002. Scans 000001–000006. De verklaringen zijn afzonderlijk gevolgd. Leeshiaten, twijfelachtige lezingen en aansluitende ambtelijke stukken staan in het bijgevoegde controlebestand.