Oostermeer 1793: Wasgoed en gespen bij het chirurgijnshuishouden

Alle verhalen en verklaringen uit Oostermeer

Deze pagina bevat de beschikbare verklaringen en stukken over wasgoed en gespen bij het chirurgijnshuishouden.

Verklaringen en stukken: 1793: Wasgoed en gespen bij het chirurgijnshuishouden

Nieuwe informatie, opgenomen door Hobbe Baard van Sminia, grietman over Tietjerksteradeel en hier commissaris, op verzoek van de fiscaal uit hoofde van diens ambt.

Willem Yijles Posthumus Swart, meesterchirurgijn te Oostermeer, in zijn drieënveertigste levensjaar, is opgeroepen, beëdigd en ondervraagd. Afgelopen dinsdagmorgen, om ongeveer acht of negen uur, ging hij uit om zijn patiënten Jan huikels en Agnes Pieters te bezoeken, die beiden in Oostermeer woonden. Bij terugkomst vertelden zijn vrouw en de meid hem dat linnengoed ontbrak uit de tobbe die de vorige avond binnenshuis was geborgen. Dat was ontdekt toen de meid het die ochtend opnieuw wilde uitspreiden om te bleken.

Er ontbraken twee mannenhemden, drie vrouwenhemden, een peldoek, een bont tafelkleed en een mannenoverhemd. Ook ontbrak een paar vierkante zilveren gespen met stalen beugels, van een paar schoenen die nog vlak bij de tobbe op de grond stonden.

Hij kan alleen vertellen wat hij van zijn vrouw en de meid gehoord heeft. Hij sluit de verklaring na voorlezing en ondertekent die. Bergum, 24 oktober 1793. W. Y. Posthumus Swart.

Yke N. Reling, echtgenote van Willem Yijles Posthumus Swart, chirurgijn te Oostermeer, in haar drieënveertigste levensjaar, is opgeroepen, beëdigd en ondervraagd. Dinsdagmorgen 22 oktober, tussen zeven en acht uur, wilde de meid het linnengoed uit de tobbe, die de nacht binnen had gestaan, buiten op de bleek leggen. De meid vertelde haar dat er linnen ontbrak: een mannenhemd met W. H.; nog één met M. K.; een vrouwenhemd met S. N.; nog één met L. W.; een derde met L. F.; een peldoek met S. W.; een blauwbont tafelkleed; een mannenoverhemd zonder letters; en twee vierkante zilveren gespen met stalen beugels. Die waren genomen van schoenen die nog bij de tobbe stonden.

Daarna ging zij met de meid naar de bleek en vond alles zoals de meid verteld had. De meid zei bovendien dat zij 's morgens de achterdeur wel dicht, maar zonder grendel ('Schotel') en niet op slot had gevonden. Verder weet de vrouw niets. Zij sluit haar verklaring na voorlezing en ondertekent die. Bergum, 24 oktober 1793. De handtekening luidt 'yke Nicolaus'.

Lijsbeth Feijes, dienstmeid bij de echtelieden Willem Yijles Posthumus en Yke Nicolaus Reling te Oostermeer, 29 jaar oud, is opgeroepen, beëdigd en ondervraagd. Dinsdagmorgen stond zij omstreeks zes uur op. In het achterhuis vond zij de achterdeur wel dicht, maar zonder grendel en niet op slot. Zij weet ook niet zeker of de deur de vorige avond wel gegrendeld en gesloten was. Zij vermoedde geen kwaad, ging naar het land om te melken, kwam terug en dronk aan tafel koffie met haar meesteres en de overige huisgenoten.

Kort daarna bracht zij de tobbe met linnen uit het achterhuis naar buiten. Bij het uitspreiden op de bleek ontdekte zij dat van onder uit de tobbe ontbraken: een mannenhemd W. H.; een mannenhemd M. K.; een vrouwenhemd L. F.; één L. W.; één S. N.; een peldoek S. W.; een blauwbont tafelkleed; en een mannenoverhemd. Ook ontbraken een paar vierkante zilveren gespen met stalen beugels, genomen van schoenen die 's morgens nog op dezelfde plaats vlak bij de tobbe stonden.

Zij vertelde dit aan haar meesteres. Die ging meteen met haar mee en constateerde de genoemde vermissingen zoals de meid had verteld. De meid weet niet wie de diefstal heeft gepleegd en weet van de gehele zaak niets meer. Zij sluit haar verklaring na voorlezing en ondertekent die. Bergum, 24 oktober 1793. Handtekening: 'Lesbert Feijes'.

Linkermarge: 25 oktober, rescriptie zoals eerder. Attestatie: aldus verklaard voor ons, ondergetekende commissaris en secretaris. Bergum, 24 oktober 1793. Er volgen twee handtekeningen met Sminia.

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.