Sijbrandaburen in de 16de eeuw
In de 16de eeuw was Sijbrandaburen een klein terpdorp tussen weilanden, hooilanden en water. De kerk stond op de terp. Een klok uit 1540 hangt nog altijd in de huidige kerk. Op de klok staan de namen van de gieters Geert van Wou en Johan ter Steghe en de naam Bartholomeus.
1540: een klok die nog bestaat
De klok is een van de weinige voorwerpen uit het 16de-eeuwse dorp die nu nog te zien en te horen zijn. De naam Bartholomeus op de klok past bij de vermelding van Sint Bartholomeus als patroon van de kerk in het latere register van kerkelijke goederen.
Graanverwerking rond 1550.
1564: Sijbrandaburen moest zijn kerkbezit alsnog opgeven
Bij de grote registratie van Friese kerkelijke bezittingen in 1543 ontbrak Sijbrandaburen. Pas in 1564 leverden de pastoor en kerkvoogden hun opgave alsnog in, nadat het Hof van Friesland daarop had aangedrongen.
De lijst is bijzonder concreet. De pastorie bezat 36 pondematen fennen, dus grasland, verdeeld over enkele percelen. De grootste fenne was 25 pondematen. Er lagen ook percelen bij het veer en verschillende stukken hooiland. Een pondemaat was een Friese oppervlaktemaat van ongeveer een derde hectare.
Bij de kerk hoorde verder een klein oud huis aan het kerkhof. In de opgave staat over het kleine huis dat de "wanden met leem ende reye gemaeckt zijn". De huur bracht nauwelijks meer op dan nodig was voor het onderhoud.
Pastoor, dorprechter en kerkvoogden bevestigen de opgave
Op 19 april 1564 werd de lijst bevestigd. In de tekst worden genoemd:
- Oege Rouckama, pastoor;
- Douwe Gerbezoon, dorprechter;
- Jacle Douwezoon, kerkvoogd;
- Jarich Gerritszoon, kerkvoogd.
De akte noemt ook land van de vicarie of prebende, waaruit een kerkelijke functie werd betaald, en grond van de patroon Sint Bartholomeus. Zo komen niet alleen bezittingen maar ook bewoners en plaatsnamen uit het dorp van 1564 naar voren.
1580: Wytse Jansz was schoolmeester
Een overzicht van de Friese dorpsschoolmeesters noemt in 1580 Wytse Jansz als "schoelmester" in Sijbrandaburen. Een dorpsschool bestond toen meestal uit een kleine groep kinderen rond één meester. Lezen, godsdienst en soms schrijven stonden centraal.
Wat is nog zichtbaar?
- De kerkklok uit 1540 hangt in de kerk aan It Lange Ein.
- De dorpsterp en het kerkhof markeren nog de oude kern.
- De Sibrandabuorster Feart en oude wegen herinneren aan het waterrijke landschap waarin de boerderijen lagen.
Sijbrandaburen door de eeuwen heen
Wilt u reageren?
Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.
De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.