Toen en Toen ..
ZoekenHet verhaal van Friesland

Terwispel in de 16de eeuw

In 1543 was Terwispel een landbouwdorp met boerderijen, hooilanden en grasland langs oude wegen en waterlopen. Het Beneficiaalboek schrijft de plaats als "Wispele".

Bakkerij rond 1550.
Bakkerij rond 1550.

1543: bewoners bij kerkelijk land

Het register noemt geen volledige lijst van inwoners, maar wel veel mensen als gebruikers of buren van land. Geele Syurdts gebruikte twee stukken grasland. Jan Hayes zoon woonde op een perceel van zeventien roeden. Durck Syurdts woonde op twee roeden land in het bezit van Hedsert Wallis.

Ook vrouwen komen in de beschrijving voor. Syouck Aerns weduwe en Feyts Jelcke weduwe lagen met hun land aan weerszijden van de vicarie. Verder worden onder meer Walle Woebis, Douwe Karsts, Feytzie Reytzies, Focke Joucke zoon, Webe Eelckis en Gaucke Waebis genoemd.

Hooioogst rond 1550.
Hooioogst rond 1550.

De Olde Wech, de Maer en het Oldehof

Een van de percelen liep van de Maer naar de Olde Wech. Bij andere stukken land noemt het register de Breglaen, de Muwe, de Wouden, de Rijp en het Oldehof. Zulke plaatsnamen hielpen bewoners en bestuurders om percelen zonder moderne huisnummers of kadasternummers te herkennen.

Huur veranderde met het jaar

Voor land van de patroon werden verschillende huren betaald. Bij het perceel waar Durck Syurdts woonde staat dat twee Vlaamse penningen per roede de oude huur was. In goede jaren kon het land meer opbrengen en in slechte jaren minder. Hooiland bij het Oldehof werd per mad verhuurd voor twee stuivers.

De pastorie bezat daarnaast grote stukken hooiland. De pastoor ontving jaarlijks zestien carolusgulden van enkele van de rijkste boerderijen van het dorp.

Graanverwerking rond 1550.
Graanverwerking rond 1550.

De vicarie

Een vicarie was een kerkelijk fonds waaruit een geestelijke werd onderhouden. In Terwispel hoorde daar negentien en een halve roede land bij, tussen het land van twee weduwen en van de Maer tot de Olde Wech. Verder waren er zestien mad hooiland ten westen van de Breglaen en kleinere stukken in de Wouden, de Muwe en de Rijp.

De vicaris ontving jaarlijks zestien carolusgulden van de rijkste boerderijen. Het Beneficiaalboek zegt dat dit bedrag door de inwoners werd betaald.

Terwispel door de eeuwen heen.

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.