Lippenhuizen in de 16de eeuw
In 1543 was Lippenhuizen een landbouwdorp tussen hoger zand, veen en hooiland. Het Beneficiaalboek noemt de goederen die inkomsten moesten leveren voor kerk, pastoor en vicaris. Daardoor komen niet alleen percelen maar ook bewoners en het gebruik van het land in beeld.
Patroonsland bij bewoners
De patroon van de kerk bezat verschillende stroken land. Zes roeden lagen bij de boerderij waar Harman Pelzer woonde. Vijf roeden lagen bij Albert Wever. Nog anderhalve roede lag in het bezit dat Hans Fockis gebruikte.
Een roede is hier een oude landmaat. De bron gebruikt daarnaast maten als mad voor hooiland en graas voor weidegrond. Die maten zijn niet zonder meer naar moderne hectares om te rekenen.
De pastorie: van veenscheiding tot Heer Diep
Het belangrijkste pastorieperceel was achttien roeden breed en liep van de veenscheiding tot het Heer Diep. Bouw Wobbis weduwe lag aan de westzijde en Sytthie Liebbis aan de oostzijde. Bij dit bezit hoorden ook twaalf graas in de Koefenne.
Verder noemt het register:
- zes roeden land in het bezit van Bene Syuwrdts;
- drie mad hooiland in een omgraven kamp van Bonne Wobbis;
- negen mad in de Smalle Weeren;
- drie mad buiten de Marschsloot;
- twee mad in de Bregeweren;
- vier pondematen in de Muwe;
- vijf mad in de Dolfft.
De pastorie met deze gronden kon volgens de schatting ongeveer vijf gouden guldens huur per jaar opbrengen. Daarnaast ontving de pastoor jaarlijks twintig Emder gulden uit het dorp.
Jaarlijks hooi voor de pastoor
Van oudsher kreeg de pastoor jaarlijks hooi van iedere boerderij. In 1543 was die verplichting op verzoek van de dorpsgemeenschap kwijtgescholden. De reden wordt in deze passage niet uitgelegd.
De vicarie
Ook de vicarie had een eigen boerderijstrook en hooiland. Het register noemt onder meer zes stuks veeweide in de Koefenne, tien mad hooiland bij de Bregelaan, vijf mad in de Kleine Mede, acht mad in de Grote Wolden en vijf mad in de Rijp. De gronden zouden samen ongeveer drie gouden guldens per jaar kunnen opbrengen.
De lijst uit 1543 maakt het landschap van Lippenhuizen concreet: boerderijen lagen naast langgerekte landstroken, hooiland en weide, met sloten, wegen, veen en water als grenzen.
Lippenhuizen door de eeuwen heen.
Wilt u reageren?
Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.
De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.