Toen en Toen ..
ZoekenHet verhaal van Friesland

Lippenhuizen in de 17de eeuw

In de 17de eeuw bleef Lippenhuizen vooral een landbouwdorp. Koopakten noemen huizen, schuren, bomen, ossen, hooiland en veen. Tegelijk was er een school en kwam het grote plan voor de Opsterlandse Compagnonsvaart op papier.

Vanaf 1597 een schoolmeester bij naam

Joost Burgerts wordt in 1597, 1598 en 1599 als schoolmeester van Lippenhuizen genoemd. Later zijn ook de betalingen aan schooldienaren bewaard gebleven. In 1666 kreeg Jan Folkerts 15 carolusgulden voor het voorzingen. Gerbrant Jans ontving van 1667 tot 1671 jaarlijks 100 carolusgulden voor de schooldienst. Pieter Douwes was van 1672 tot 1691 schoolmeester.

Onderwijs rond 1600.
Onderwijs rond 1600.

1624: land en vier ossen in één koop

De familie waaruit later Alle en Pier van der Sluis voortkwamen woonde in deze eeuw al in Lippenhuizen. In 1624 kochten Alle Eebeles en Hendrick Geertsdr. vier mad hooiland min een kwart. De koopprijs bedroeg 355 Philips-gulden. Daarin waren vier ossen begrepen die samen op 180 Philips-gulden werden gewaardeerd.

1630: een halve boerderij voor 700 gulden

Otte Eebeles en Feik Jentjes kochten in 1630 de helft van een boerderij in Lippenhuizen. Bij de koop hoorde de helft van het huis, de schuur, de bomen en de beplanting. De hele boerderij liep volgens de akte van de veenscheiding tot het Koningsdiep. De prijs was 700 Philips-gulden.

In 1640 wordt Alle Eebeles genoemd als eigenaar van een boerderij die later als Lippenhuizen 11 is aangeduid. Rintse Oedses gebruikte die boerderij; Alle gebruikte zelf een andere boerderij in het dorp.

Boerenerf rond 1650.
Boerenerf rond 1650.

1645: het plan voor een vaart

Op 25 januari 1645 spraken Crack, Oenema, Fockens en Teijens af een vaart te graven van de Boorn via Terwispel en Kortezwaag door Lippenhuizen en Hemrik naar het oosten. Het plan was groot, maar de uitvoering ging langzaam. Pas rond 1700 begon het doorgraven van de Lippenhuister landerijen.

De vaart zou in de volgende eeuw landbouwgrond, veenwinning en vervoer veel sterker met elkaar verbinden.

Scheepvaart rond 1700.
Scheepvaart rond 1700.

Rechtspraak in het dorp

Lippenhuizen had, net als Beetsterzwaag, een rechtskamer waar de grietman van Opsterland recht sprak. Die functie bleef tot het einde van de 18de eeuw bestaan. Voor inwoners betekende dit dat bestuurlijke en juridische zaken niet altijd buiten het dorp hoefden te worden behandeld.

Lippenhuizen door de eeuwen heen.

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.