Terwispel in de 17de eeuw
Terwispel bleef in de 17de eeuw vooral een uitgestrekt landbouwdorp. Akten bewaren echter onverwacht veel details over school, grond, waterbeheer en herbergen.
1635: land met een watermolen
Op 20 augustus 1635 kocht Johannes Buttes vier mad grasland in Terwispel van Michiel Aebles. Het land lag in een omgraven kamp tussen de Oude en de Nieuwe Weg. Bij de koop hoorde ook de helft van een watermolen. De prijs was 300 Philips-gulden.
Zo'n watermolen was geen korenmolen, maar hielp water uit laag land weg te malen. In een dorp met natte hooilanden en wateroverlast was dat direct verbonden met het gebruik van de grond.
1637: land gaat van hand tot hand
In februari 1637 verkochten Sweyttie Frericx en Eelck Jeensdr een kamp bouwland in Terwispel aan Mintie Jelckes en Jantien Annedr. In dezelfde reeks akten worden nog meer verkopen van land aan inwoners genoemd. De documenten laten een dorp zien waarin boerderijen, bouwkampen, fennen en hooiland voortdurend werden verdeeld, verkocht en verpand.
1639: een schoolmeester bij naam
Op 10 november 1639 wordt Ubbe Sijnes genoemd als "schoelmeijster ter Wispel". Daarmee kennen we een schoolmeester in het dorp ruim vóór de 18de-eeuwse winterschool.
1642: een herbergier
Tincke Piers komt in maart 1642 in de sententieboeken van Opsterland voor als herbergier in Terwispel. Hij had eerder een herberg in Langezwaag. Een herberg bood drank en maaltijden, maar kon in een uitgestrekt dorp ook een plaats zijn waar reizigers, handelaren en bewoners elkaar ontmoetten.
1645: een vaart door Terwispel
Op 25 januari 1645 kwamen Crack, Oenema, Fockens en Teijens overeen een vaart te graven vanaf de Boorn via Terwispel en Kortezwaag, vervolgens door Lippenhuizen en Hemrik en verder naar het oosten. De vaart was bedoeld voor de ontginning en afvoer van turf uit de veengebieden.
De uitvoering duurde veel langer dan het plan. Rond 1700 begon men pas met het doorgraven van de Lippenhuister landerijen. Terwispel lag wel vanaf het begin op de geplande route van de Opsterlandse Compagnonsvaart.
De Compagnonsvaart bij Lippenhuizen in de 17de eeuw.
Terwispel door de eeuwen heen.
Wilt u reageren?
Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.
De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.