Gorredijk in de 17de eeuw
Aan het begin van de eeuw lag hier nog vooral het veengebied van Kortezwaag. De beslissende verandering kwam toen een vaart door de Hegedyk kon worden geleid. Rond 1630 werd bij de kruising een brug gebouwd. Daarmee ontstond een vaste plek waar verkeer over land en turfvaart over water elkaar ontmoetten.
1645: de Compagnie van Kortezwaag
In 1645 werd de Compagnie van Kortezwaag opgericht. De compagnie organiseerde vervening en waterverbindingen. Bij de brug lag ook een sluis of verlaat. Rond dit knooppunt vestigden zich ambachtslieden en kooplieden. De nederzetting groeide langs de vaart en langs de doorgaande weg en kreeg zo haar kruisvorm.
1672-1673: Gorredijk wordt een schans
Tijdens de oorlogsjaren 1672 en 1673 verbleven troepen in Opsterland. Gorredijk kreeg een verdedigingswerk waarin de bestaande bebouwing werd opgenomen. De naam De Skâns herinnert nog aan deze periode. Het was geen los fort buiten het dorp: de bewoners en huizen lagen binnen de versterking.
Kerk binnen de schans
In 1683 werd binnen de schans een hervormde kerk gebouwd. Het gebouw stond op de plaats van het huidige kerkhof aan de Kerkewal. Gorredijk viel tot 1698 samen met Kortezwaag onder één kerkvoogdij. De kerk werd later verschillende keren verbouwd en is uiteindelijk verdwenen; delen van muren en vloer zijn bewaard.
1694: markt in de vlekke
Aan het einde van de eeuw kreeg Gorredijk marktrechten. De combinatie van vaart, brug, weg en markt gaf boeren en handelaren uit de omgeving een vaste plek voor verkoop en overslag. De latere weekmarkt op woensdag en de jaarmarkten bouwden hierop voort.
Wat is nog zichtbaar?
- de kruising van Compagnonsvaart en de oude Hegedyk;
- de Kerkewal en het kerkhof binnen het gebied van de vroegere schans;
- muurresten en kerkvloer van de kerk die in 1683 werd gesticht;
- de naam De Skâns als herinnering aan de versterking van 1672-1673.
Plaatsen dichtbij
Wilt u reageren?
Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.
De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.