Tietjerk - algemene geschiedenisTietjerk 1781: boter, vet en messen verdwijnen uit de melkkamer
Aangifte van boer Broer Sjerks, afgelegd op 3 december 1781 bij het gerecht van Tietjerksteradeel.
Boer Broer Sjerks woonde bij het Ouddeel onder Tietjerk. Hij was volgens zijn leeftijdsopgave ongeveer 32 jaar. Op de ochtend van 1 december 1781 ontdekte hij dat uit zijn melkkamer boter en andere spullen waren verdwenen.
De vorige avond had hij, ongeveer tussen acht en negen uur, de later vermiste spullen nog in de melkkamer gezien. Hij verklaarde dat het houten venster toen goed met de haak was gesloten.
Boter en potten vet
Broer noemde ongeveer vierentwintig pond boter, naar zijn beste schatting. Verder miste hij een rol toegemaakte boter en verschillende potten met gesmolten vet:
- Een grote pot met gesmolten koevet.
- Een pot met gesmolten varkensreuzel.
- Een pot met gesmolten gemengd vet.
Hij noemde ook een stuk spek dat uit de rug was gesneden en nog aan de zijde had vastgezeten.
Ook vaatwerk en messen ontbreken
Buiten de deur miste Broer een groen gekleurde plaat met een blikken tuit en nog een tweede voorwerp.
Daarnaast was een bundeltje met drie oude messen verdwenen.
Een geforceerd luik
De volgende ochtend stond het houten slagvenster van de melkkamer opengebroken. De kram en de haak waarmee het gesloten was geweest, waren afgebroken.
Een houten roede van het binnenvenster was naar buiten gebogen. Bovenaan waren twee houten tralies uit de opening gehaald.
Broer had die nacht geen rumoer of geweld bij zijn huis opgemerkt. Hij wist niet wie de voorwerpen had weggenomen en had niemand bij het raam gezien.
Zijn verklaring werd op 3 december 1781 in Bergum voorgelezen. Broer Sjerks ondertekende die met zijn eigen naam.
Wilt u reageren?
Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.
De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.
Kaart van Tietjerk
Plaatsen en verhalen
Tietjerk - algemene geschiedenis
Tietjerk in de 18de eeuw
Getuigenverklaringen uit Tietjerk
Bergum - algemene geschiedenis
Bergum in de 18de eeuw
Tietjerk 1779: een zak vlas verdwijnt
Tietjerk 1778: voetsporen en verdwenen sieradenDagelijks leven
Afbeeldingen bij het dagelijks leven
Bronnen
- Informatieboek van Tietjerksteradeel, archieftoegang 13-38, deel 3, dossier IB3-C16-D06 (C16).
- Bijbehorende transcripties, moderne teksten en scancontrole uit de cumulatieve bronbewerking C7-C16.
Verantwoording
Informatieboek van Tietjerksteradeel, boek 3, IB3-C16-D06 (C16), scans 000368-000370. Gebaseerd op de diplomatische transcripties en de volledige moderne teksten van de afzonderlijke verklaringen.
De verhoortekst noemt circa 24 pond boter en nog een rol boter; een nabijgelegen beschrijving van vet en een extra aanduiding bij het spek zijn gedeeltelijk onleesbaar.
Het groene voorwerp wordt omschreven als een "plaat" met een blikken tuit. De benaming van het tweede voorwerp is onzeker gelezen als "toord"; de functie ervan is niet vastgesteld. Bij de twee verwijderde houten tralies staat nog een onzeker woord ("Laken"). Ook een deel van de raamconstructie is niet goed leesbaar.
De aangifte vermeldt geen getuigen die de inbraak zagen, en geen bekende dader of procesafloop.
Verantwoording bij de verklaringen
- De benamingen Tuit[?] en toord[?], een aanvullende vetterm, de precieze luikconstructie en het woord Laken[?] bij de houten tralies zijn onzeker. Zij zijn niet tot zekere nieuwe voorwerpen of een zekere constructie aangevuld.
Verantwoording van de tekst
Sommige woorden, namen, bedragen en dateringen zijn niet goed leesbaar. In het verhaal is waar mogelijk de voorlopige lezing uit de bronbewerking gebruikt. Onduidelijke verbindingswoorden zijn weggelaten; onzekere passages zijn niet aangevuld met verzonnen gebeurtenissen.
Meer over het dagelijks leven
Plaatsen in de omgeving in de 18de eeuw