Worp van Thabor - Kroniek van Friesland, boek 4

De eenjarige vrede in Westergo, 1443

Een afzonderlijke overeenkomst in Westergo

Toen de overeenkomst van 1439 was afgelopen en de partijen weer oorlog gingen voeren, sloten sommige steden, delen en hoofdelingen in Westergo in 1443 onderling een nieuwe bezegelde overeenkomst.

Een vrede voor één jaar

De genoemde steden, delen en hoofdelingen van Westergo (in modern Nederlands):

In de naam van God. Amen. Wij van Bolsward, Workum, Sneek en Hindeloopen, van de delen en steden en van Harlingen, waarvan wij deelname verlangen, wier namen boven hun zegels staan, hebben voor het behoud en de eendracht van het gezamenlijke land enkele bepalingen vastgesteld. Die moeten een jaar vanaf de datum van deze brief vast en bestendig worden gehouden, met het oog op verbetering en op de hierna beschreven wijze.

Allereerst leggen wij alle gewelddaden van vóór deze datum ter beoordeling aan het land voor. Wij zullen onderling een vaste vrede houden. Wij verbieden roof, gevangenneming, schatting, inbraak, brand en iedere andere gewelddaad op straffe van twintig mark aan ieder deel en iedere stad. Niemand mag een ander goederen afdwingen door een geheime schikking of door dwang, tenzij het gerecht daarmee instemt. Wie dat toch doet, verbeurt dezelfde straf.

Wie rooft, geweld pleegt of eigen rechter speelt, wordt onmiddellijk vredeloos. Het gerecht waaronder hij woont, moet hem, ook zonder klager, overdag of bij nacht, binnen vier dagen berechten, op straffe van de genoemde boete. Niemand mag huursoldaten of vreemde krijgslieden het land in brengen, op straffe van verlies van leven en bezit.

Wij verbieden alle gewelddaden na de datum van deze brief. Wie iemand geweld aandoet, moet de schade zonder uitstel dubbel vergoeden. Doet hij dat niet binnen drie dagen, dan verklaren wij hem vredeloos naar leven en bezit. De gemeenschap moet hem dan zonder uitstel, vóór alle andere rechtszaken, berechten.

Iedere stad en ieder deel zal de eigen rechtspraak voeren zoals vroeger. Wie voor meer dan honderd pond tekort wordt gedaan, kan daarover bij het land klagen. Iedere stad en ieder deel zal de anderen tegen een ongehoorzame te hulp komen, ieder op eigen kosten en met eigen schade en risico. Wat van de ongehoorzame wordt verkregen, wordt naar verhouding van het aantal manschappen verdeeld.

Geen aangesloten stad mag de ongehoorzame op enige manier helpen, in kleine of grote zaken. Wie dat wel doet, wordt net als hij vredeloos. Workum en Hindeloopen zullen elk een gijzelaar stellen aan Bolsward en Sneek. Bolsward en Sneek zullen op hun beurt ieder een gijzelaar terugstellen. Deze gijzelaars moeten waarborgen dat men elkaar trouw blijft.

Iedereen mag vrij en veilig naar de gemeenschappelijke bijeenkomsten gaan en daarvan terugkeren, op straffe van veertien boeten. Ook tijdens de krijgstochten van het land zullen wij onderling vrij en veilig zijn, op straffe van leven voor leven en lid voor lid. Alle zaken zullen worden berecht zoals hierboven, zonder bedrog.

Tot bewijs van de waarheid hebben wij, de genoemde steden, delen en hoofdelingen, onze zegels op deze brief gedrukt in het jaar des Heren 1443, op de vrijdag na Sint-Bonifatiusdag.

De aanwezige zegels

Deze overeenkomst is bezegeld met de zegels van Bolsward, Workum, Harlingen en Gaasterland. Er hangt geen zegel van een hoofdeling aan.

Worp van Thabor - Kroniek van Friesland, boek 4

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.