Bergum 19de eeuwBergum 1801 - Een schaap geslacht en het vel in de sloot
Historische aangifte of getuigenverklaring uit 1801, vastgelegd bij het gerecht van Tietjerksteradeel.
In de nacht van 2 op 3 december 1801 verdween een schaap van landbouwer Pieter Hendriks uit een weiland onder Bergum. In een ander stuk land werd het dier geslacht aangetroffen. Pieter vond de kop en het vel in de sloot.
Pieter Hendriks
Pieter Hendriks was 37 jaar en landbouwer onder Bergum. Hij werd opgeroepen, ondervraagd en beëdigd.
In de nacht van 2 op 3 december 1801 werd één van zijn schapen uit het land gestolen. De verklaring vermeldt dat het dier in een ander stuk land geslacht werd aangetroffen.
Op de ochtend van 3 december vond Pieter zelf de kop en het vel in een sloot bij het land. Hij verklaarde niet dat hij het slachten zelf had gezien.
Hij wist niet wie de dader of daders waren. De verklaring werd voorgelezen. Op 7 december tekende Pieter in Bergum met de naam Pijter Hendriks.
Pieter beschreef de vondst van de kop en het vel op de ochtend van 3 december. Hij kon niet zeggen wie het schaap uit zijn land had weggehaald of wie het had geslacht.
Op 7 december 1801 legde Pieter zijn verklaring af en ondertekende hij die in Bergum met de spelling Pijter Hendriks. Johannes Lodema trad op als commissaris. Het bijbehorende protocol vermeldt de commissaris en secretaris, maar geen uitspraak over een verdachte.
Wat is nog zichtbaar?
- Het landelijke gebied onder Bergum met de sloten en weilanden.
- Het precieze stuk land en de sloot waar Pieter het vel vond, zijn niet met deze verklaring aan te wijzen.
Dit verhaal staat ook in het verhalen uit Bergum in 1800-1801. Andere dorpen komen aan bod in het overzicht van Tietjerksteradeel, 1795-1802.
Wilt u reageren?
De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.
Kaart van Bergum
Plaatsen in de omgeving
Dagelijks leven
Afbeeldingen
Dagelijks leven in de 19de eeuw
Omliggende plaatsen in de 19de eeuw
Verantwoording van de tekst
Sommige woorden, namen, bedragen en dateringen zijn niet goed leesbaar. In het verhaal is waar mogelijk de voorlopige lezing uit de bronbewerking gebruikt. Onduidelijke verbindingswoorden zijn weggelaten; onzekere passages zijn niet aangevuld met verzonnen gebeurtenissen.
Meer over het dagelijks leven
Bataafse en Franse tijd
Bronnen
Gerecht van Tietjerksteradeel, informatieboek 5, EA-8-D04, bronbladen 144. Verklaringen van: Pieter Hendriks.
De gele fragmenten zijn letterlijk uit de diplomatische transcripties overgenomen. De grijze blokken geven de volledige leesbare informatie in modern Nederlands weer. De oorspronkelijke handgeschreven scans zijn bij deze ronde niet opnieuw gelezen.
Verantwoording
- De verwijzing naar een tijdstip bij het geslachte schaap is deels onleesbaar.
- De kop en het vel zijn volgens de verklaring gevonden in een sloot bij het land; een toevoeging in de diplomatische transcriptie verduidelijkt dit.
- Pieter zag niet zelf hoe het schaap werd gestolen of geslacht.
- De ondertekening geeft Pijter Hendriks; de aanhef Pieter Hendriks.
De afbeeldingen zijn illustratief en tonen niet noodzakelijk de beschreven personen of gebeurtenissen.
Verantwoording
- Een aanvullende tijdsbepaling in de verklaring is niet volledig leesbaar.
- Enkele historische woordlezingen blijven onzeker. Er zijn geen aanvullende voorwerpen, namen of gebeurtenissen als vaststaand ingevuld.