Toen en Toen ..
Zoeken Het verhaal van Friesland

Bergum 1800 - Een wit schaap verdwijnt uit het schapenhok

Historische aangifte en getuigenverklaringen uit 1800, vastgelegd bij het gerecht van Tietjerksteradeel.

Op 5 maart 1800 gaf Tjebbe Rinses in Bergum de diefstal van een wit schaap aan. Hij wist niet wie het schaap had weggenomen.

Werk op het land rond 1800.
Werk op het land rond 1800.

Een vermissing in de nacht van 1 op 2 maart

Tjebbe Rinses woonde te Bergum en was 34 jaar oud. Hij verklaarde dat in de nacht tussen 1 en 2 maart 1800 uit het schapenhok een wit schaap was weggenomen.

Tjebbe kon niet zeggen wie de dader of daders waren.

Platteland sneeuwlandschap.
Platteland sneeuwlandschap.

De verklaring van 5 maart

Tjebbe was opgeroepen, ondervraagd en beëdigd. De verklaring werd opgenomen door Klaas Utterdijk, lid van de raad van Tietjerksteradeel en commissaris op verzoek van de procureur-fiscaal.

Na duidelijke voorlezing sloot Tjebbe zijn verklaring af. Hij ondertekende met zijn eigen naam op 5 maart 1800 in Bergum. Onder het protocol staat opnieuw de naam Klaas Utterdijk.

De verklaring bevat geen beschrijving van een verdachte, geen vondst van het schaap en geen bericht dat het dier geslacht was. Een eerdere aangifte van Reid Jans over een schaap en een gevonden vel gaat over een ander voorval.

Dit verhaal staat ook in het verhalen uit Bergum in 1800-1801. Andere dorpen komen aan bod in het overzicht van Tietjerksteradeel, 1795-1802.

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.

Kaart van Bergum en omgeving

Bergum en nabije plaatsen

Dagelijks leven en tijd

Afbeeldingen

Werk op het boerenland rond 1770.
Werk op het boerenland rond 1770.
Seizoenarbeid rond 1800.
Seizoenarbeid rond 1800.
Onraad bij een erf, rond 1800.
Onraad bij een erf, rond 1800.
Boerenwerk rond 1800.
Boerenwerk rond 1800.
Bedstede rond 1800.
Bedstede rond 1800.

Verantwoording van de tekst

Sommige woorden, namen, bedragen en dateringen zijn niet goed leesbaar. In het verhaal is waar mogelijk de voorlopige lezing uit de bronbewerking gebruikt. Onduidelijke verbindingswoorden zijn weggelaten; onzekere passages zijn niet aangevuld met verzonnen gebeurtenissen.

Meer over het dagelijks leven

Plaatsen in de omgeving in de 19de eeuw

Bataafse en Franse tijd

Bronnen

Gerecht van Tietjerksteradeel, informatieboek 5, dossier IB5-EA-5-D10, 1 afzonderlijke verklaring: EA-5-V16. Bronbladen 92-93. Voor de tekst zijn de volledige diplomatische transcripties en de moderne Nederlandse hertalingen uit de aangeleverde cumulatieve bronbewerking gebruikt. De originele handgeschreven scans zijn niet opnieuw gelezen.

Verantwoording

Het woord vóór "wit schaap" is onleesbaar. Er is geen eigenschap van het dier bij verzonnen.

De naam Klaas Utterdijk[?] is onzeker gelezen; de secretarisnaam is niet ontcijferd.

De tekst noemt geen vondst, dader of slacht van dit schaap. Er is geen verband gelegd met de afzonderlijke zaak van Reid Jans.

De afbeeldingen zijn algemene historische voorstellingen van de periode en tonen niet aantoonbaar de beschreven personen of voorwerpen.

Verantwoording

  • Enkele historische woordlezingen blijven onzeker. Er zijn geen aanvullende voorwerpen, namen of gebeurtenissen als vaststaand ingevuld.