Bergum in de 18de eeuwBergum 1797 - Willem Tjeerds mist een eg van zijn land
Historische aangifte of getuigenverklaring uit 1797, vastgelegd bij het gerecht van Tietjerksteradeel.
In de ochtend van 26 januari 1797 ontdekte Willem Tjeerds dat een eg van zijn land bij Bergum was verdwenen. Hij legde diezelfde dag een verklaring af bij het gerecht van Tietjerksteradeel. Hij kon niet zeggen wie de eg had weggenomen. In Bergum in de 18de eeuw staan meer gebeurtenissen uit deze periode.
De verklaring van Willem Tjeerds
Willem Tjeerds was huisman en woonde in Bergum. Volgens de akte was hij in zijn drieënzestigste levensjaar.
Hij verklaarde dat hij op 26 januari 1797 in de morgen had gemerkt dat van zijn eigen land een hem toebehorende eg was gestolen. Wie de eg had weggenomen, kon hij nog niet verklaren.
Willem was daarvoor opgeroepen, ondervraagd en beëdigd. Nadat zijn verklaring duidelijk aan hem was voorgelezen, bevestigde hij die met zijn handmerk. In de akte staat: "Dit is Willem + Tjeerds zijn gezette merk". De verklaring werd op 26 januari 1797 opgemaakt.
De verklaring werd opgenomen voor Gosse Hinnes, volgens de akte lid van het gerecht van Tietjerksteradeel en aangewezen commissaris op verzoek van de fiscaal. Het gaat om dezelfde omgeving als in andere verklaringen uit Bergum en bij het oproepen van getuigen voor de rechtskamer in 1779.
Friesland maakte in 1797 deel uit van de Bataafse Republiek.
Dit verhaal staat ook in het verhalen uit Bergum in 1796-1799. Andere dorpen komen aan bod in het overzicht van Tietjerksteradeel, 1795-1802.
Wilt u reageren?
Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.
De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.
Kaart van Bergum en omgeving
Plaatsen en verklaringen
Bergum in de 18de eeuw
Verhalen uit Bergum
Verklaringen uit Bergum
Geschiedenis van Bergum
Getuigenoproeping voor de rechtskamer, 1779
Het gerecht en de herberg in Bergum, 1795Dagelijks leven en bestuur
Boerenleven in Friesland rond 1800
Boeren en landarbeiders
De Bataafse Republiek in Friesland
Misdaad en straf in FrieslandAfbeeldingen uit dezelfde periode
Verantwoording van de tekst
Sommige woorden, namen, bedragen en dateringen zijn niet goed leesbaar. In het verhaal is waar mogelijk de voorlopige lezing uit de bronbewerking gebruikt. Onduidelijke verbindingswoorden zijn weggelaten; onzekere passages zijn niet aangevuld met verzonnen gebeurtenissen.
Meer over het dagelijks leven
Plaatsen in de omgeving in de 18de eeuw
Bronnen
Gerecht van Tietjerksteradeel, informatieboek 5, EA-2, dossier IB5-EA-2-D06, verklaring IB5-EA-2-V12, bronbladen 30 en 31. Diplomatische transcriptie en volledige moderne hertaling in de aangeleverde bronbewerking.
Verantwoording
De verklaring is door de griffier in de derde persoon vastgelegd. Die vorm is behouden. In de oorspronkelijke akte staat "Eide", hier weergegeven als eg. De woorden "hem toebehoorende" zijn in het handschrift toegevoegd; de eg was volgens zijn verklaring van hem.
In de akte staat "in het 63 Jaar". Dat betekent zijn drieënzestigste levensjaar en is niet strijdig met de leeftijd 62 in het beknopte uittreksel van Pieter Nieuwland. De naam van de commissaris is gelezen als Gosse Hinnes, met enige onzekerheid bij het handschrift.
Er is geen grond om deze eg gelijk te stellen aan het hout dat voorkomt in het afzonderlijke dossier van Pieter Jans (EA-2-D07). Geen dader, gevonden voorwerp of vonnis wordt genoemd. De afbeeldingen zijn algemene voorstellingen, geen afbeeldingen van Willems land of eg.