Bergum 1804 - Jelle Ates mist zeil en scheepsgerei uit zijn schuit

Historische aangifte uit 1804, vastgelegd bij het gerecht van Tietjerksteradeel.

Een schuit in de Voetlingsloot

Jelle Ates, schuitschipper uit Bergum en in zijn 63ste levensjaar, kwam op 9 februari 1804 omstreeks elf uur in de ochtend bij zijn schuit. Die lag in de Voetlingsloot, ten westen van Bergum onder Gaastmaburen. Hij ontdekte dat verschillende onderdelen en stukken scheepsgerei verdwenen waren.

Jelle was ongeveer elf of twaalf dagen niet bij zijn schuit geweest. Bij zijn vorige bezoek had hij alles nog aangetroffen en goed achtergelaten. Hij wist daarom niet wanneer de spullen waren verdwenen.

Plank, vaarboom en afgesneden lijn

Jelle beschreef precies wat hij op en bij zijn schuit miste:

Een grenen plank, ruim elf voet lang en ruim één voet breed. Die had boven over de luiken gelegen.
Een nieuwe kloet, een vaarboom van 24 voet lang, met een ijzeren onderdeel bovenaan.
Een bank die van de schuit losgeraakt was.
Een blok (katrol) en het zeilval, het touw waarmee het zeil gehesen wordt. Dit touw was bij de mast op ongeveer manshoogte afgesneden.

Toen Jelle ook beneden in de schuit keek, merkte hij dat bovendien het zeil en de spriet, een lange stok die het zeil op spanning houdt, ontbraken. Het ging om een sprietzeil dat op verschillende plaatsen met bruine en witte lappen was versteld.

Reizen 1800 familie voetreis vaart dorpsweg.

Jelle kon geen verdachte aanwijzen. Hij bevestigde zijn verklaring op 10 februari 1804 in Bergum met zijn handtekening.

Wat is nog herkenbaar?

De omgeving van Bergum en Gaastmaburen behoort nog tot het landschap van vaarten en sloten.
De precieze ligging van de schuit op 9 februari 1804 is niet uit de verklaring af te leiden.

Andere verhalen uit de omgeving

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.

Kaart van Bergum en omgeving

Verhalen uit de omgeving

Dagelijks leven

Afbeeldingen

Een vrachtschip op binnenwater, rond 1800.

Dagelijks leven in de 19de eeuw

Omliggende plaatsen in de 19de eeuw

Bronnen

Gerecht Tietjerksteradeel, informatieboek 5, EA-14-D02, scanbladen 276, 277, 278. Verklaringen van Jelle Ates. Datum: 10 februari 1804.

Verantwoording

De plaatsnamen Voetlingsloot en Gaastmaburen volgen de gecontroleerde bronbewerking.
Een kloet is een lange vaarboom, een zeilval is het hijstouw en een spriet het rondhout dat het zeil ondersteunt.
De maten elf, één en 24 voet zijn niet omgerekend naar meters.
De datum van ontdekking (9 februari) is onderscheiden van de datum van het verhoor (10 februari); de datum van de diefstal is onbekend.

De tekst is opnieuw vergeleken met de aanwezige diplomatische transcripties en hertalingen. De oorspronkelijke handgeschreven scans zijn voor deze publicatie niet opnieuw gelezen.