Bergum 1804 - Foecke Aukes mist viskaar en visnetten bij de cichoreifabriek

Historische aangifte uit 1804, vastgelegd bij het gerecht van Tietjerksteradeel.

Visnetten naast de cichoreifabriek

Op 4 januari 1804 legde Foecke Aukes, meesterverver en glazenmaker in zijn 27ste levensjaar, een verklaring af in Bergum. Hij woonde naast de cichoreifabriek van Fr. Gaikema. Aan de schutting daarvan had hij op de voorafgaande zaterdagavond twee schakels, een soort visnetten, opgehangen om te drogen.

Op de ochtend vóór zijn verhoor zag Foecke de beide netten om ongeveer vijf uur nog hangen. Wel viel hem op dat een viskaar, een bak om gevangen vis in te bewaren, niet meer stond op de wal bij de tuin van smid Jan Jans Posthuma, ten oosten van zijn huis. Hij dacht dat buurman Johannes Meinderts de viskaar veilig had opgeborgen. Hij beschuldigde de buurman niet van diefstal.

De terugkomst uit Veenwouden

Toen Foecke die avond uit Veenwouden thuiskwam, ontdekte hij dat meer visgerei ontbrak. Hij miste de viskaar en zijn beide schakels. Ook was een zeeg of zeine, een ander visnet, verdwenen. Dat net was eigendom van een ander, die in de verklaring met een naam wordt aangeduid. Foecke had het zaterdagavond bij de boer Jan Klases in Bergum aan de bomen gehangen om te drogen.

Foecke ging zoeken en vroeg de buren of zij iets hadden gezien of de spullen misschien hadden opgeborgen. Niemand kon hem vertellen waar de goederen gebleven waren. Daarop ging Foecke ervan uit dat zij waren gestolen.

Kurk, blauwe verf en een rood merk

In de verklaring beschreef Foecke de netten nauwkeurig. Zij hadden kurk langs de rand en verschillende touwen en netonderdelen. Hij noemde voor een van de lijnen ongeveer zes vadem lengte, met blauwe, inmiddels verbleekte verf. Het andere was ongeverfd. Zijn eigen net mat volgens zijn opgave ongeveer twintig vadem en was bij een gedraaid touwtje met rode verf gemerkt. Een vadem was een oude lengtemaat; de beschrijving is niet omgerekend naar meters.

Op 4 januari liet Foecke de verklaring voorlezen en ondertekende hij die met zijn gewone handtekening. Hij noemde geen persoon die hij de netten of de viskaar had zien wegnemen.

Wat is nog herkenbaar?

• De plaats Bergum en de verbinding over water met Veenwouden zijn nog herkenbaar.
• De ligging van de cichoreifabriek en de exacte tuin of schutting uit dit verhoor zijn hiermee niet vastgesteld.

Andere verhalen uit de omgeving

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.