Dokkum 1789: het dagboek van Feddo Jan van Slooten
Feddo Jan van Slooten woonde met zijn vrouw Sytske Ypey en hun kinderen in Dokkum. In 1789 werd hij burgemeester. Hij werkte als jurist en stadsbestuurder.
De dagboekaantekeningen zijn verdeeld over drie chronologische delen met bezoeken, reizen, stadsbestuur, werk in huis en het eten van het gezin.
Bedstede rond 1800.
In de eerste nacht van 1789 bleven zijn bezoekers tot drie uur in huis. De volgende ochtend werd hij om acht uur door de stadsbode opgehaald.
Nieuwjaarsnacht: de benoeming wordt meteen gevierd
Van Slooten begon het jaar als nieuwbenoemd burgemeester. Kort na middernacht kwamen verschillende stadsbestuurders bij hem thuis om hem te feliciteren. Het gezelschap vertrok pas rond drie uur. De volgende ochtend moest hij alweer vroeg naar het stadhuis voor zijn officiële bevestiging.
Een huishouden waarin veel bezoek kwam
Thee, koffie, wijn, brood en tabak keren voortdurend terug. Familieleden, bestuurders, predikanten en kooplieden liepen bij elkaar binnen. Soms bleef iemand alleen voor een pijp tabak, op andere dagen werd er uren gegeten en gedronken. Zijn moeder woonde eveneens in Dokkum en komt bijna voortdurend in de aantekeningen voor.
Mijn vrouw, ik en de kinders 's nad. van 5 tot 's av. 10 uir bij Moeders geweest, aldaar thee gedronken en Wafels geëeten.
De stad was klein genoeg om te lopen
Van Slooten wandelde regelmatig door Dokkum en over de bolwerken. Hij ging naar de vismarkt, kerk, het stadhuis en huizen van familie en bekenden. Voor verdere reizen gebruikte het gezin de trekschuit, paard en wagen of een chais, een licht rijtuig.
Poort rond 1790.
Een jaar van eten, brandstof en seizoenen
In februari liet het gezin spek en rookvlees uit de schoorsteen halen. In augustus werd turf voor de winter op zolder opgeslagen. In november kochten Van Slooten en een collega een vette koe. Het vlees werd verdeeld, gezouten en in een kuip gelegd; enkele stukken werden als rookvlees apart gehouden. In december werd het rijtuig uit elkaar gehaald en binnen opgeborgen.
Wij vandaag ons spek en Rookvleesch uit de schoorsteen laten neemen en de schoorsteen in ons agterkamer laten veegen.
Ziekte hoorde bij het gewone leven
Van Slooten liet zich in september aderlaten en bleef die dag thuis. In december kreeg zijn dochter Kake mazelen en veel pijn in haar mond. Artsen, ziekte en begrafenissen verschijnen zonder veel omhaal tussen bezoeken, maaltijden en bestuurlijke afspraken.
Dagboek 1789 in drie delen
- Januari–april: nieuwjaar, huishouden, trekschuit en bezoeken
- Mei–augustus: kermis, vissen, harddraverij en turf
- September–december: reizen, slacht, ziekte en wintervoorraad
Feddo Jan van Slooten
Van Slooten beschrijft zijn eigen leven. Dat betekent dat we vooral het huishouden van een welgestelde Dokkumer bestuurder zien. Dienstboden, ambachtslieden, vissers en andere inwoners verschijnen meestal omdat zij voor hem werkten, hem bezochten of in zijn bestuurlijke werk voorkwamen.
Wilt u reageren?
Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.
De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.
Kaart van Dokkum
Het huidige Dokkum. De bolwerken waar Van Slooten geregeld wandelde zijn nog herkenbaar.
Dagelijks leven rond 1789
Dokkum en plaatsen in de omgeving
Dagelijks leven
Dokkum rond 1710.
Herberg rond 1780.
Turfvaart rond 1780.
Woning rond 1750.
Bronnen
Historische Vereniging Noordoost-Friesland – toelichting op het dagboek
De publicatie uit 1956 geeft gedateerde uittreksels uit het dagboek, niet de volledige oorspronkelijke tekst. Historische citaten volgen de gedrukte editie; de overige dagboektekst is in modern Nederlands weergegeven.
Verantwoording
De publicatie uit 1956 bevat gedateerde passages uit het dagboek van 1789.