Toen en Toen ..
ZoekenHet verhaal van Friesland

Dokkum 1789, september–december: aantekeningen uit het dagboek

Uit het dagboek van Feddo Jan van Slooten over reizen, wintervoorraden, stadsbestuur en het gezin in Dokkum van september tot en met december 1789.

3 september – met de trekschuit naar Birdaard

Feddo Jan van Slooten (in modern Nederlands):

Mijn vrouw, mijn moeder en ik vertrokken om negen uur met de trekschuit naar Birdaard. Familie uit Bergum kwam daar per paard en wagen aan. We aten gezamenlijk bij Van Giffen. Rond half acht 's avonds waren we met de trekschuit weer thuis.

6 september – kerk en bolwerk

Feddo Jan van Slooten (in modern Nederlands):

We gingen 's morgens naar de kerk bij dominee Van Marum en 's middags naar dominee Van Vliet. Daarna wandelde ik met mijn neef over het bolwerk.

11 september - bezoek van professor Ypey

Feddo Jan van Slooten (in modern Nederlands):

Mijn neef professor Ad. Ypey kwam uit Birdaard naar Dokkum en bleef van een tot vier uur bij ons. Hij at mee en ging daarna weer naar Birdaard.

13 september – aderlaten

Feddo Jan van Slooten (in modern Nederlands):

Vroedsman Clebe liet mij 's morgens aderlaten. De rest van de dag bleef ik thuis. Neef Ypey kwam langs en rookte een pijp tabak.

29 september – naar Bergum en dezelfde dag terug

Feddo Jan van Slooten (in modern Nederlands):

Mijn vrouw en ik vertrokken om zeven uur per paard en chais naar Bergum. We bezochten familie, aten er 's middags en reden rond half drie terug. Later die middag gingen we alweer naar burgemeester Ferblans, waar bestuurders en hun vrouwen thee dronken en 's avonds een maaltijd kregen.

9 oktober – schelvis van de vismarkt

Feddo Jan van Slooten (in modern Nederlands):

's Morgens kocht ik op de vismarkt een zootje schelvis. Later woonde ik een begrafenis bij. Tegen de avond wandelde ik over het bolwerk en rookte bij koopman Rein Minnema een pijp tabak.

Keuken rond 1800.

Keuken rond 1800.

13 oktober - thee op Kuikhorne

Feddo Jan van Slooten (in modern Nederlands):

Met burgemeester Ferblans, secretaris Suiderbaan en ontvanger Fontein reed ik om een uur met paard en wagen naar Kuikhorne. Op de boerderij van Ferblans dronken we thee. Om zes uur was ik terug in Dokkum. Mijn vrouw was die avond met andere vrouwen op de koffie bij mevrouw Riemersma en juffrouw Toussaint.

18 tot 23 oktober – Dokkum, Franeker en Harlingen

Feddo Jan van Slooten (in modern Nederlands):

Op 18 oktober vertrok ik per schip uit Dokkum. Na een wandeling door Leeuwarden reisde ik verder naar Franeker. De volgende ochtend voer ik naar Harlingen, at bij familie en wandelde door de stad. Ik bleef daar slapen. Op 20 oktober voer ik terug naar Franeker. Op 23 oktober ging de reis via Leeuwarden weer naar Dokkum; om half acht 's avonds was ik thuis.

12 november – een koe voor de wintervoorraad

Feddo Jan van Slooten (in modern Nederlands):

Burgemeester Posthumus en ik kochten samen een vette koe voor 78 gulden en 3 stuivers. Daarnaast kochten we voor 29 gulden een tweede rund, dat in het dagboek een “spalling” wordt genoemd. De dieren werden geslacht en het gewicht van vlees en vet werd nauwkeurig genoteerd.

Brgmr. Posthumus en ik vandaag een vette koe gekogt van Vroedsm. B. J. Klaver voor f. 78,3.- en te zamen een Spalling gekogt van Douwe Sytses van Wyns voor f. 29.-.

13 november – collecteren en spek zouten

Feddo Jan van Slooten (in modern Nederlands):

Vanaf acht uur was ik bij het weeshuis. Met enkele andere bestuurders hield ik de Sint-Maartenscollecte in een deel van de stad. In heel Dokkum werd 142 gulden ingezameld, iets minder dan het jaar ervoor. Later ging ik naar burgemeester Posthumus. Daar werd ons spek gezouten en bijgesneden. 's Avonds at ik in het weeshuis een boterham en dronk een glas wijn.

Ik 's morg. om 8 uir na het Weeshuis gegaan en om 9 uir als Burgemeester met Vroedsman O. Goslings, K. Djurrema en Sjoerd Gortmaker het St. Martens Collect in 't Legen Espel gedaan.

23 en 24 november – het vlees conserveren

Feddo Jan van Slooten (in modern Nederlands):

Jan Gerrits hing ons zijstuk spek op. De koe werd verder uitgebeend. Er bleef ruim vijfhonderd pond vlees en een flinke hoeveelheid vet over. Mijn moeder kwam kijken. Daarna legde ik het vlees in de kuip. De volgende ochtend zoutte ik vier stukken rookvlees, waaronder tong.

Moeder 's voord. bij onses geweest om ons vleesch te bezien, Brgmr. Posthumus en ik 's voord. een pijp thabak gerookt bij Vroedsm. Klaver en aan hem ons koe betaald. Ik 's nad. ons vleesch in de kuip gezet.

1 december – het rijtuig naar binnen

Feddo Jan van Slooten (in modern Nederlands):

We haalden onze chais uit elkaar. De bak en de riemen werden in huis gebracht en de wagen werd afgestoft. Het rijtuig werd zo voor de winter opgeborgen.

3 en 7 december – Kake is ziek

Feddo Jan van Slooten (in modern Nederlands):

Onze dochter Kake had veel pijn in haar mond. Enkele dagen later stonden de mazelen bij haar hevig uit. Op 7 december begonnen ze alweer af te nemen en maakte ze het naar omstandigheden redelijk.

De Mazels van Kake hebben Saturdag en Zondag op 't vuurigst gestaan, dog van daag al begonnen te doven, zijnde na de omstandigheden vrij wel in order.

10 december - huurcontracten en een inbraak

Feddo Jan van Slooten (in modern Nederlands):

Om half elf reed ik te paard naar Anjum om twee huurcontracten op te stellen. Het betrof 32 pondemaat land en een gedeelte van een huis en schuur. Om half zes was ik weer thuis. Tot half negen nam ik op het raadhuis verklaringen op over een inbraak bij de weduwe Wichers. Er waren 90 gulden, vier zilveren lepels, vier zilveren vorken en twee roomlepeltjes gestolen.

12 december – markt en publieke straf

Feddo Jan van Slooten (in modern Nederlands):

Ik bezocht mijn moeder en kapitein Van Leefdaal, kocht op de vismarkt opnieuw schelvis en zag bij de Zijl een soldaat achtmaal door de spitsroeden lopen.

27 en 31 december – lange avondmaaltijden

Feddo Jan van Slooten (in modern Nederlands):

Op 27 december aten mijn vrouw en ik bij familie. Het gezelschap bleef tot bijna twee uur 's nachts bijeen. Op oudejaarsdag dronken we 's middags thee op het stadhuis en aten er 's avonds. Om middernacht werd in de magistraatsvergadering bekendgemaakt wie het volgende jaar burgemeester zouden zijn. Rond half één gingen we naar huis.

In beeld

Poort rond 1790.

Poort rond 1790.

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.

Kaart van Dokkum

Het huidige Dokkum. De bolwerken waar Van Slooten geregeld wandelde zijn nog herkenbaar.

Dagelijks leven

Dokkum rond 1710.

Dokkum rond 1710.

Dokkum
Herberg rond 1780.

Herberg rond 1780.

Zuivelbereiding rond 1715.

Zuivelbereiding rond 1715.

Woning rond 1750.

Woning rond 1750.

Bronnen

E.G. van Slooten, "Beslommeringen van een Dokkumer burgervader", Genealogysk Jierboekje 1956, blz. 11-21 (PDF).

Historische Vereniging Noordoost-Friesland – toelichting op het dagboek

De publicatie uit 1956 geeft gedateerde uittreksels uit het dagboek, niet de volledige oorspronkelijke tekst. Historische citaten volgen de gedrukte editie; de overige dagboektekst is in modern Nederlands weergegeven.

Verantwoording

De publicatie uit 1956 bevat gedateerde passages uit het dagboek van 1789.