Garijp 1805 - Inbraak terwijl Tjitske en Jan naar de kerk waren

Getuigenverklaringen uit 30 december 1805, vastgelegd door het gerecht van Tietjerksteradeel.

Van de kerk in Suameer terug

Op 29 december 1805 gingen Tjitske Douwes, veertig jaar oud, en haar man Jan Hendriks, koopman en dorprechter van Garijp, naar de kerk in Suameer. Tjitske verklaarde dat zij om zeven uur thuiskwam. Zij deed de voordeur van het slot. Binnen trof zij de gangdeur open aan, hoewel die afgesloten was geweest.

Zij merkte dat uit een keldervenster drie ijzeren roeden waren gebroken. De kelderdeur stond open. In de kamer stonden ook het kabinet en het pulpetum, een schrijflessenaar met laden, open. Bij het pulpetum ging het om de sluiting van de bovenste lade. Nadat zij een lamp had aangestoken, zag zij dat de sloten van beide meubelen waren opengebroken.

Het verdwenen koffertje

Uit het kabinet was een koffertje met geld verdwenen. Tjitske kende het precieze bedrag niet. Zij wist wel dat er drieguldenstukken, daalders, zesthalven en enkele schellingen in hadden gezeten.

Het koffertje werd teruggevonden in een steeg tussen hun huis en dat van Douwe Riemers. Tjitske kon niemand aanwijzen die de deur en het kabinet had opengebroken.

Jan komt een halfuur later thuis

Jan Hendriks, 33 jaar oud, verklaarde dat hij op de terugweg van Suameer iets voor zeven uur bij Jan Clases in de buurt van Garijp was gestopt om een boodschap te doen. Tjitske liep door naar huis. Jan kwam ongeveer een halfuur na haar binnen. Zij vertelde hem wat ze had gevonden. Zelf zag hij daarna eveneens de drie ontbrekende kelderroeden, de opengebroken deur en de geforceerde sloten.

Jan schatte dat er ongeveer honderdvijftig carolusguldens uit het kabinet waren verdwenen. Hij noemde de volgende muntsoorten en aantallen:

• voornamelijk guldens;
• twee drieguldenstukken;
• twee dukatons met aan de ene kant leeuwen en aan de andere kant een man te paard;
• enkele daalders;
• een nieuwe Zeeuwse rijksdaalder;
• veertig Friese zesthalven;
• enkele schellingen.

Toen Jan thuiskwam was het koffertje inmiddels bij het huis teruggebracht. Ook hij wist niet wie er had ingebroken. Tjitske en Jan ondertekenden hun afzonderlijke verklaringen op 30 december in Bergum.

Andere verklaringen en verhalen

Jan Hendriks, later dorprechter in Garijp

Zeer waarschijnlijk dezelfde persoon in deze drie zaken. De vrijgezel in Garijp is in 1798 in zijn 26ste levensjaar. De dorprechter van Garijp is in 1804 in zijn 32ste en in 1805 ongeveer 33. Leeftijd en dorp sluiten aan; in 1805 wordt Tjitske Douwes als zijn vrouw genoemd. De oudere Jan Hendriks uit Hardegarijp (31ste jaar in 1781, 50ste in 1796) en de 45-jarige huisman uit Ustrum in 1778 passen hier niet bij.

Garijp 1798 - Gestolen merrie en paardenruil in Steenwijk

Garijp 1804 - Inbraak bij schoolmeester Sjoerd Andries tijdens zijn afwezigheid

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare gegevens. Ze geven niet noodzakelijk de precieze personen, huizen of voorwerpen uit dit verhaal weer.