Toen en Toen ..
Zoeken Het verhaal van Friesland

Garijp 1807 - Een vaatje boter ontbreekt in het veerschip

Sake Gerlofs en twee veerschippers vertellen over een verdwenen vaatje boter.

Bakkerij rond 1800.
Bakkerij rond 1800.

Sake Gerlofs

Sake Gerlofs, boer onder Garijp, was in zijn drieënzestigste levensjaar. Hij werd opgeroepen, legde de eed af en werd ondervraagd. Hij verklaarde dat hij vrijdagavond 14 augustus drie halve kinnetjes boter naar het veerschip van Garijp naar Leeuwarden had laten brengen.

Twee vaatjes waren van hem. Op de dekken over de vaatjes en op de zijkant stonden de letters S. G. Eén van die twee vaatjes droeg daarnaast het brandmerk G. M., de naam van de kuiper.

Zaterdagmorgen de vijftiende kwam hij bij het schip in Leeuwarden, dat toen aan de pijp lag. Hij wilde de boter ophalen en verkopen. Hij zag dat het vaatje met het brandmerk G. M. uit het schip ontbrak.

De genoemde schipper Sjoerd Douwes verklaarde dat de getuige vrijdagavond de boter aan boord had laten brengen, maar zij wisten niet waar het gebleven was. Omdat ook de getuige niet kon zeggen wie de diefstal had gepleegd, sloot hij zijn verklaring na duidelijke voorlezing en ondertekening in Bergum op 16 augustus 1807.

Ondertekend: Sake Gerlofs.

Een vrachtschip op binnenwater, rond 1800.
Een vrachtschip op binnenwater, rond 1800.

Gurbe Douwes

Gurbe Douwes, veerschipper van Garijp naar Leeuwarden en terug, woonde in Garijp en was in zijn drieënvijftigste levensjaar. Hij werd opgeroepen, legde de eed af en werd ondervraagd.

Hij verklaarde dat Sake Gerlofs, boer onder Garijp, vrijdagavond 14 augustus drie halve kinnetjes boter had laten brengen naar zijn schip in de vaart bij Garijp. Twee daarvan waren van Sake Gerlofs.

Van die vaatjes boter ontbrak het vaatje dat was gebrand met de letters G. M., het merk van de kuiper. De getuige ontdekte dat pas toen hij al naar Leeuwarden was vertrokken. Hij kon niet zeggen wie de diefstal had gepleegd.

Hij sloot zijn verklaring na duidelijke voorlezing en ondertekening in Bergum op 16 augustus 1807. Ondertekend: Gurbe Douwes.

Johannes Annes

Johannes Annes, veerschipper van Garijp naar Leeuwarden en terug, woonde in Garijp. Hij was naar zijn beste weten 56 jaar oud. Hij werd opgeroepen, legde de eed af en werd ondervraagd.

Hij verklaarde dat Sake Gerlofs, boer onder Garijp, vrijdagavond 14 augustus drie halve kinnetjes boter had laten brengen naar hun schip in de vaart bij Garijp. Twee waren van Sake Gerlofs.

Eén daarvan ontbrak: het vaatje dat was gebrand met de letters G. M., het merk van de kuiper. De getuige ontdekte dat pas toen zij al met het schip naar Leeuwarden waren vertrokken.

Omdat hij verder niets wist, sloot hij zijn verklaring na duidelijke voorlezing en ondertekening in Bergum op 16 augustus 1807. Ondertekend: Johannes Annes.

Deze getuigenissen staan ook bij de verhalen uit Garijp.

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.

Kaart van de streek

Dagelijks leven in Friesland rond 1800.
Dagelijks leven in Friesland rond 1800.
Turfwinning rond 1800.
Turfwinning rond 1800.
Reizen 1800 familie voetreis vaart dorpsweg.
Reizen 1800 familie voetreis vaart dorpsweg.
Een houten scheepsinterieur.
Een houten scheepsinterieur.
Turfschuit op een Friese vaart, 18de eeuw.
Turfschuit op een Friese vaart, 18de eeuw.

Dagelijks leven in de 19de eeuw

Omliggende plaatsen in de 19de eeuw

Ambtelijke aanhef en protocollen

Verklaringen afgenomen voor Jetze van Sminia, drost van het vijfde district, als commissaris, om te dienen waar dat behoort.

Johannes Annes - protocol

Aldus verklaard voor de ondergetekende commissaris en secretaris in Bergum op 16 augustus 1807. Ondertekend: J. van Sminia en [P. W. G. Bruining?].

Meer over het dagelijks leven

Plaatsen in de omgeving in de 19de eeuw

Bataafse en Franse tijd

Bronnen en verantwoording

Gerecht van Tietjerksteradeel, informatieboek 6, B6-D019. Datering: 16 augustus 1807. Scanbladen 44, 45, 46.

Verantwoording

Sommige woorden, namen, bedragen en dateringen zijn niet goed leesbaar. In het verhaal is waar mogelijk de voorlopige lezing uit de bronbewerking gebruikt. Onduidelijke verbindingswoorden zijn weggelaten; onzekere passages zijn niet aangevuld met verzonnen gebeurtenissen.

De getuigenissen zijn volledig in modern Nederlands weergegeven. De ambtelijke vertelvorm is behouden; er is geen ik-vorm toegevoegd. Eigen waarnemingen, horen zeggen en vermoedens blijven onderscheiden. Een eindvonnis is niet aanwezig.