Toen en Toen ..
Zoeken Het verhaal van Friesland

Hardegarijp 1783: Het spoor van een verdwenen schaap

Alle verhalen en verklaringen uit Hardegarijp

Deze pagina bevat de beschikbare verklaringen en stukken over het spoor van een verdwenen schaap.

Werk op het boerenland rond 1770.
Werk op het boerenland rond 1770.

Verklaringen en stukken: 1783: Het spoor van een verdwenen schaap

Daarna begint een nieuwe informatie, opgenomen voor Sybren Rinsonides, van Tietjerksteradeel, in deze , op verzoek van de .

Sijtze Wijttes, te Hardegarijp, is in zijn 28ste levensjaar. Hij is verschenen, beëdigd en ondervraagd. Op de avond van de 29ste van deze maand had hij zijn knecht zijn zeven schapen naar zijn laten brengen. Op de ochtend van de 30ste miste hij het beste dier: een jong wit schaap dat nog nooit een lam had gehad.

Hij en zijn knecht volgden samen de voetsporen van het schaap een eind vanaf zijn hiem in de richting van Veenwouden. Uiteindelijk liet hij zijn knecht alleen verder zoeken. Bij terugkeer vertelde de knecht hem dat hij de sporen tot twee huisjes in Veenwouden had gevolgd. Dit laatste kent Sijtze uit het verslag van zijn knecht; hij heeft het niet zelf tot daar gevolgd. Hij weet niet wie het schaap heeft gestolen en weet verder niets. Na voorlezing ondertekent hij te Bergum op 31 januari 1783.

Makke Makkes woont als knecht bij huisman Sijtze Wijttes te Hardegarijp en is in zijn 20ste levensjaar. Hij is beëdigd en ondervraagd. Hij verklaart dat zijn broodheer zijn zeven schapen op de avond van de 29ste in zijn luttikhuis had laten brengen. Op de 30ste ontbrak het beste, een wit schaap dat nog nooit lammeren had gehad. Hij en zijn broodheer hadden eerst samen... Zijn eigen

Dagelijks leven in Friesland rond 1750.
Dagelijks leven in Friesland rond 1750.

Makke en zijn broodheer volgden samen de voetsporen van het vermiste schaap vanaf het luttikhuis een eind in de richting van Veenwouden. Vervolgens ging Makke alleen verder, door het Veenwoudster tolhuis, langs de "prosterakker" tot aan het noordeinde en tot bij één huis waarin, naar wordt gezegd, Pybe Hendriks woont.

Hij vond geen verder spoor van het schaap voorbij dat huis. Tijdens het nasporen scheen hem dat het schaap door twee personen was geleid. Hij zag naast het spoor van het schaap namelijk duidelijk de voetsporen van twee personen: die van de ene waren vrij groot, die van de andere wat kleiner. Dat er twee begeleiders waren is zijn gevolgtrekking uit die sporen; hij zag hen niet met het schaap lopen.

Hij weet niet door wie het schaap is gestolen en weet verder niets. Na voorlezing ondertekent hij te Bergum op 31 januari 1783. In de handtekening zit een inktvlek in de voornaam; de lopende tekst leest Makke Makkes. In de marge: beschikking zoals hiervoor.

De noemt de mederechter en de secretaris, dezelfde plaats en dezelfde dag in januari 1783. Ondertekend: Rinsonides en J. Sminia. Het stuk is hiermee formeel afgesloten.

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.

Kaart van Hardegarijp

Afbeeldingen bij het dagelijks leven

Moeilijke woorden
huisman
In deze stukken doorgaans een boer of landbouwer.
attestatie
Schriftelijke bevestiging dat verklaringen zijn afgelegd.
luttikhuis
Klein bijgebouw; de precieze functie hangt van de betreffende passage af.

Meer verhalen

Bekijk het overzicht van Hardegarijp

Dagelijks leven

Dorpsleven in Friesland rond 1790.
Dorpsleven in Friesland rond 1790.
Gevangenis rond 1780.
Gevangenis rond 1780.
Verhoor rond 1780.
Verhoor rond 1780.
Dorpsleven in Friesland rond 1750.
Dorpsleven in Friesland rond 1750.
Keuken rond 1750.
Keuken rond 1750.

Bron: IB4-D018

Informatieboek 4, bladen 42, 43, 44.

Datering in de bron: Zeven schapen avond 29 januari 1783 binnen, vermissing ochtend 30ste; verklaringen/attestatie 31[?] januari. Laatste dagcijfer lijkt ook op 3.

Namen en woorden met [?] zijn onzeker gelezen. ... geeft een onderbreking of een niet betrouwbaar leesbare passage aan.

Twee verklaringen, eigen kop en attestatie; als informatie afgesloten. Geen open zin bij einde D2, geen bewezen ontbrekende scan. Geen compleet strafdossier/vonnis.

Verantwoording bij de verklaringen

  • De plaatsbenaming en de voornaam zijn onzeker; de bewoning vermeldt hij als horen zeggen.
  • Dezelfde onzekere dag in januari 1783

Verantwoording van de tekst

Sommige woorden, namen, bedragen en dateringen zijn niet goed leesbaar. In het verhaal is waar mogelijk de voorlopige lezing uit de bronbewerking gebruikt. Onduidelijke verbindingswoorden zijn weggelaten; onzekere passages zijn niet aangevuld met verzonnen gebeurtenissen.

Meer over het dagelijks leven

Plaatsen in de omgeving in de 18de eeuw