Toen en Toen ..
Zoeken Het verhaal van Friesland

Hardegarijp 1789: Het horloge uit de kist van Harmen Douwes

Alle verhalen en verklaringen uit Hardegarijp

Deze pagina bevat de beschikbare verklaringen en stukken over het horloge uit de kist van Harmen Douwes.

Geld rond 1770.
Geld rond 1770.

Verklaringen en stukken: 1789: Het horloge uit de kist van Harmen Douwes

Inlichtingen ingewonnen voor Fokke Ypeij, van Tietjerksteradeel, hier als , op verzoek van de van de raadsofficier, om naar behoren te dienen.

Harmen Douwes, vrijgezel in Hardegarijp, in zijn 27e levensjaar, verklaarde na oproeping, beëdiging en ondervraging dat hij als vrijgezel in de buurt van Hardegarijp woonde. De afgelopen zondag, na de eerste preek, opende hij zijn kist. Hij ontdekte dat zijn horloge uit de lade van die kist verdwenen was. Het horloge had een zilveren kast en een zilveren ketting, met daaraan een koperen sleuteltje en een koperen kompas.

Een woning rond 1800.
Een woning rond 1800.

Toen hij de kist weer sloot, merkte hij dat er iets niet in orde was met het slot. Het gebroken te zijn. Hij wist niet wie het had gebroken of hoe dat was gebeurd. Op de zondag een week eerder had hij het horloge nog in handen gehad en daarna weer in de lade van zijn kist gelegd. De hele tussenliggende week had hij de kist niet geopend. Hij had daarom geen enkele kennis van het tijdstip van de diefstal of van de persoon die het had weggenomen.

Meer wist hij niet. Na voorlezing sloot hij zijn verklaring af en ondertekende die eigenhandig te Bergum op 3 maart 1789. De noemt de mederechter en secretaris en draagt de ondertekeningen F: Ypeij en J: Sminia.

De marginale beschikking van 4 maart 1789 beveelt de dader of daders, zodra het gerecht weet wie zij zijn en zij binnen zijn rechtsgebied worden gevonden, aan te houden. Hun bekentenis of verhoor moet worden afgenomen en naar het Hof gestuurd. De delinquent of delinquenten moeten door de naar het worden overgebracht. De beschikking bewijst niet dat die handelingen zijn uitgevoerd.

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.

Kaart van Hardegarijp

Afbeeldingen bij het dagelijks leven

Moeilijke woorden
fiscaal
Ambtenaar die strafzaken onderzocht en namens het gezag optrad.
attestatie
Schriftelijke bevestiging dat verklaringen zijn afgelegd.
bleek
Grasveld of plaats waar wasgoed werd gedroogd en gebleekt.

Meer verhalen

Bekijk het overzicht van Hardegarijp

Dagelijks leven

Arm gezin eenvoudig woonvertrek bedstede turfvuurtje roggebrood.
Arm gezin eenvoudig woonvertrek bedstede turfvuurtje roggebrood.
Brand rond 1770.
Brand rond 1770.
Meubelmaker schrijnwerker werkplaats handschaaf werkbank stoel kast houtkrullen.
Meubelmaker schrijnwerker werkplaats handschaaf werkbank stoel kast houtkrullen.
Een keuken rond 1770.
Een keuken rond 1770.
Keuken rond 1770.
Keuken rond 1770.

Bron: IB4-D073

Informatieboek 4, bladen 203, 204.

Datering in de bron: Verklaring/attestatie 3 maart 1789; beschikking 4 maart; gemist afgelopen zondag na eerste preek, laatst gezien zondag een week eerder

Namen en woorden met [?] zijn onzeker gelezen. ... geeft een onderbreking of een niet betrouwbaar leesbare passage aan.

Eén verklaring met kop, attestatie en beschikking sluit. Geen bekende dader of einduitspraak.

Verantwoording bij de verklaringen

  • De volgende verklaring begint op de volgende scan.
  • Onderaan begint een nieuwe informatiegroep: inlichtingen ingewonnen voor Fokke Ypeij, mederechter van Tietjerksteradeel, hier als commissaris, op verzoek van de fiscaal van de raadsofficier, om naar behoren te dienen.

Verantwoording van de tekst

Sommige woorden, namen, bedragen en dateringen zijn niet goed leesbaar. In het verhaal is waar mogelijk de voorlopige lezing uit de bronbewerking gebruikt. Onduidelijke verbindingswoorden zijn weggelaten; onzekere passages zijn niet aangevuld met verzonnen gebeurtenissen.

Meer over het dagelijks leven

Plaatsen in de omgeving in de 18de eeuw