Hardegarijp 19de eeuwHardegarijp 1802 - Carolusguldens uit de voorkamerkast verdwenen
Historische aangifte en getuigenverklaringen uit 1802, vastgelegd bij het gerecht van Tietjerksteradeel.
In de nacht van 12 op 13 mei 1802 verdween geld uit de kast in de voorkamer van Jan Wybrens en Antje Oeges in Hardegarijp. Zij noemden beiden ongeveer honderd Carolusguldens. De twee getuigen gaven afzonderlijk op welke munten er lagen.
Jan Wybrens
Jan Wybrens, huisman te Hardegarijp, 62 jaar oud, verklaart na oproeping, verhoor en beëdiging dat in de nacht tussen de 12e en 13e van deze maand uit de kast in de voorkamer ongeveer honderd Carolusguldens aan geld zijn gestolen: twaalf stukken van drie gulden, drie daalders, een gouden gulden, een dubbeltje, twintig van een halve Carolusgulden en nog enkele stuivertjes en dubbeltjes. Hij kan niet verklaren wie de dader of daders zijn. Na duidelijke voorlezing sloot hij zijn verklaring af en ondertekende haar te Bergum op 13 mei 1802.
Jan Wybrens.
Genoemde goederen en bijzonderheden
- Ongeveer honderd Carolusguldens aan geld.
- Twaalf stukken van drie gulden.
- Drie daalders en één gouden gulden.
- Een dubbeltje en twintig munten van een halve Carolusgulden.
- Daarnaast enkele stuivertjes en dubbeltjes.
Jan Wybrens was 62 jaar en sprak over stukken van drie gulden, daalders, een gouden gulden en kleinere munten.
Antje Oeges
Antje Oeges, huisvrouw van Jan Wybrens te Hardegarijp, 57 jaar oud, verklaart na oproeping, verhoor en beëdiging dat in de nacht tussen de 12e en 13e van deze maand uit de kast in de voorkamer ongeveer honderd Carolusguldens aan geld zijn gestolen: twaalf stukken van drie gulden, een gouden gulden, drie daalders, halve Carolusguldens en enkele stuivertjes en dubbeltjes. Zij kan niet verklaren wie de dader of daders zijn. Na duidelijke voorlezing sloot zij haar verklaring af en zette zij te Bergum op 13 mei 1802 eigenhandig haar kruismerk: Antje Oeges.
Genoemde goederen en bijzonderheden
- Ongeveer honderd Carolusguldens aan geld.
- Twaalf stukken van drie gulden.
- Een gouden gulden en drie daalders.
- Halve Carolusguldens, enkele stuivertjes en dubbeltjes.
Antje Oeges, 57 jaar, bevestigde dat geld uit de voorkamerkast verdwenen was. Haar opsomming geeft niet dezelfde mate van detail als die van haar man. Jan ondertekende zelf; Antje zette een eigen kruismerk onder haar verklaring.
Wat is nog zichtbaar?
- Het dorp Hardegarijp en de oudere woonlinten.
- Het woonhuis van Jan Wybrens en Antje Oeges en hun voorkamerkast zijn niet nauwkeurig te lokaliseren.
Wilt u reageren?
De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.
Kaart van Hardegarijp
Plaatsen in de omgeving
Dagelijks leven
Afbeeldingen
Dagelijks leven in de 19de eeuw
Omliggende plaatsen in de 19de eeuw
Verantwoording van de tekst
Sommige woorden, namen, bedragen en dateringen zijn niet goed leesbaar. In het verhaal is waar mogelijk de voorlopige lezing uit de bronbewerking gebruikt. Onduidelijke verbindingswoorden zijn weggelaten; onzekere passages zijn niet aangevuld met verzonnen gebeurtenissen.
Meer over het dagelijks leven
Bataafse en Franse tijd
Bronnen
Gerecht Tietjerksteradeel, informatieboek 5, dossier EA-9-D07, bladen 173, 174, 175. Getuigen: Jan Wybrens; Antje Oeges.
De gele blokken bevatten de oorspronkelijke transcripties; de grijze blokken geven de volledige leesbare moderne tekst. De handgeschreven scans zijn bij deze ronde niet opnieuw geraadpleegd.
Verantwoording
- De opgaven zijn ongeveer honderd Carolusguldens. De verschillende muntsoorten zijn niet omgerekend of opgeteld tot een nieuw, verzonnen totaal.
- In Jans muntenlijst staat een onduidelijk woord bij de twintig stukken van een halve Carolusgulden. Antje noemt geen aantal voor de halve Carolusguldens.
- Jan ondertekende met zijn naam; Antje zette een kruismerk. Beiden verklaarden geen dader te kunnen noemen.
Afbeeldingen zijn historische voorstellingen en tonen niet aantoonbaar de betrokken personen.
Verantwoording
- Enkele historische woordlezingen blijven onzeker. Er zijn geen aanvullende voorwerpen, namen of gebeurtenissen als vaststaand ingevuld.