Oostermeer - algemene geschiedenisTwee afzonderlijke aangiften van Jan Hendriks en Christiaan, op 13 februari 1778 bij het gerecht opgenomen.
Op 13 februari 1778 legden twee inwoners van de omgeving van Oostermeer afzonderlijk een verklaring af in Bergum. Jan Hendriks woonde in Ustrum en Christiaan op Schuilenburg. Beiden hadden een opengebroken houten schuurvenster gevonden.
Het waren twee afzonderlijke voorvallen. Jan wist niet wie er in zijn schuren was geweest. Christiaan kon evenmin een dader aanwijzen.

Jan Hendriks was huisman in Ustrum en in zijn 45ste levensjaar. De ochtend vóór zijn verhoor ontdekte hij dat uit het venster van zijn dorshuis twee ruiten waren gebroken. Het lood rondom het glas was omgebogen. Het houten venster stond open, terwijl het de vorige avond goed gesloten was geweest.
In het venster zaten ijzeren onderdelen die volgens Jan verhinderden dat iemand kon binnenkomen, ook wanneer het houten venster openstond. Hij had niet vastgesteld dat er uit dit huis iets was meegenomen.
Jan had nog een tweede huis in gebruik, naast het huis waarin hij woonde. Toen hij daar op de ochtend van zijn verhoor kwam, vond hij ook het houten venster van het dorshuis opengebroken. Volgens Jan leek dat met geweld en met een werktuig te zijn gebeurd: de ijzeren kram waarmee het venster vastzat, was in stukken gebroken.

Op de dorsvloer zag Jan sporen in de daar liggende rogge. Daaraan kon hij merken dat er iemand had gelopen. Hij wist niet zeker of er rogge was verdwenen. Als dat wel zo was, ging het volgens hem om heel weinig.
Zijn knecht miste daar een paar moffen, die hij had opgehangen. Jan wist niet dat hem of zijn knecht nog iets anders was ontvreemd. Hij wist niet wie de vensters had opengebroken.
Christiaan woonde op Schuilenburg onder Oostermeer en was in zijn 60ste levensjaar. Ook hij had de ochtend tevoren ontdekt dat een houten venster in de zijmuur van zijn schuur was opengebroken. De vorige avond was het goed gesloten geweest.
Uit het huis miste Christiaan een wit zeil van een jacht. Hij wist niet wie het venster had opengebroken of het zeil had weggenomen.

Na voorlezing werden de verklaringen van Jan Hendriks en Christiaan op 13 februari 1778 in Bergum afgesloten en ondertekend.
Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.
De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.
Oostermeer - algemene geschiedenis
Oostermeer in de 18de eeuw
Getuigenverhalen uit Oostermeer
Bergum - algemene geschiedenis
Bergum in de 18de eeuw
Getuigenverhalen uit Bergum
Garijp in de 18de eeuw
Witveen 1778: twee andere aangiften over inbraken
Witveen 1779: gereedschap en schaatsen verdwenen




Sommige woorden, namen, bedragen en dateringen zijn niet goed leesbaar. In het verhaal is waar mogelijk de voorlopige lezing uit de bronbewerking gebruikt. Onduidelijke verbindingswoorden zijn weggelaten; onzekere passages zijn niet aangevuld met verzonnen gebeurtenissen.
Informatieboek Tietjerksteradeel, boek 3, IB3-D72 en IB3-D73 (C11), scans 239-242. De verklaringen zijn vergeleken met de volledige transcripties en moderne teksten van de aangeleverde C7-C16-reeks.
Jan Hendriks: het woord dorshuis, de ijzeren onderdelen in het eerste venster en de plaats waar de moffen hingen, zijn in de transcriptie deels onzeker. Het verlies aan rogge is niet vastgesteld.
Christiaans achternaam staat niet eenduidig in de verhoorkop en de ondertekening. Het witte zeil heeft een onleesbare nadere bepaling; deze is niet aangevuld.
De twee aangiften zijn op dezelfde dag vastgelegd, maar er is geen bewijs dat zij dezelfde dader of gebeurtenis betreffen.