Witveen 1779: een open schuur en een afgebrande zwavelstok

Drie afzonderlijke verklaringen, opgetekend bij het gerecht van Tietjerksteradeel op 10 februari 1779.

Op 10 februari 1779, om ongeveer vijf uur in de ochtend, ging Tijs Tammes naar de schuur bij zijn huis op het Witveen onder Oostermeer. Het venster van het dorshuis en de schuurdeuren stonden open. De vorige avond waren ze nog gesloten.

Uit het achterhuis misten Tijs en zijn knecht Meinert verschillende voorwerpen. Bij het open venster lag een afgebrande zwavelstok, een houten stokje met zwavel dat kon worden gebruikt om vuur aan te steken. Tijs dacht dat de daders door dit venster binnen waren gekomen, de schuurdeuren van binnenuit hadden geopend en langs die weg met de goederen waren vertrokken.

Tijs Tammes somt de vermissingen op

Tijs Tammes was een huisman in zijn 43ste levensjaar. Hij vertelde dat hij het openstaande venster en de deuren rond vijf uur had ontdekt. Volgens hem waren de deuren de vorige avond gesloten geweest.

Uit het achterhuis ontbraken volgens Tijs:

• Een koperen waterketel met oren, maar zonder hengsel.
• Twee bijlen; bij de beschrijving komen de letters T:T: voor.
• Een ijzeren voorwerp, eveneens met de letters T:T:.
• Een paar schaatsen.
• Twee paar moffen van zijn knecht.
• Een kledingstuk van de jongen Jelle;

Hij zag in het venster ijzeren roeden. Volgens hem was er een opening waar iemand met een klein lichaam doorheen zou kunnen komen. Tijs vermoedde dat iemand zo naar binnen was gekomen.

Hij vond een afgebrande zwavelstok in het dorshuisvenster. Tijs dacht dat iemand via het venster binnenkwam, van binnenuit de schuurdeuren opende en de spullen door die deuren naar buiten droeg. Hij kon niet verklaren dat daarbij werkelijk brand was ontstaan.

Knecht Meinert Taetes onderzoekt de opening

Meinert Taetes was in zijn dertigste levensjaar en werkte als knecht bij Tijs. Hij verklaarde dat ook hij die ochtend omstreeks vijf uur het openstaande dorshuisvenster en de schuurdeuren aantrof.

Hij wist dat het de avond tevoren nog goed gesloten was geweest. Hij miste een waterketel zonder hengsel, twee bijlen, een ijzeren voorwerp en zijn eigen paar schaatsen. De letters T:T: komen ook in zijn opsomming voor.

Meinert noemde daarnaast een paar moffen. Hij noemde ook een gevoerd kledingstuk met benen knopen.

Volgens de gedeeltelijk leesbare beschrijving was het kledingstuk met wit haar gevoerd.

Meinert had geen breuk aan het venster gevonden. Hij zag wel de ijzeren roeden en dacht dat een groot persoon niet door de opening kon. Op het venster vond hij eveneens een afgebrande zwavelstok. Hij wist niet wie iets had meegenomen.

Jelle Johannes over het huis van zijn vader

Jelle Johannes woonde bij zijn vader Johannes Pytters, een huisman op het Witveen. Jelle was in zijn twintigste levensjaar.

Hij vertelde dat hij het dorshuisvenster en de schuurdeuren open had gevonden, terwijl die de vorige avond goed gesloten waren. Hij verklaarde dat een nieuw paar voorwerpen ontbrak.

Ook Jelle had bij zijn onderzoek een afgebrande zwavelstok bij het venster gezien. Hij kon niet zeggen dat er iets was opengebroken en wist niet wie de voorwerpen had meegenomen.

De drie mannen werden op 10 februari 1779 afzonderlijk gehoord.

Andere zaken op dezelfde locatie

Oostermeer 1765 - aanval op Albart Dirks op het Witveen | Toenentoen.nl

Oostermeer 1786: Een binnendringer bij Folke op het Witveen | Toenentoen.nl

Oostermeer 1796-1797 - inbraken op het Witveen en hoeden en handschoenen | Toenentoen.nl

Bergum 1771: Jan Hoijtes, een schort en twee hemden | Toenentoen.nl

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.