Toen en Toen ..
Zoeken Het verhaal van Friesland

Oostermeer 1784: Bijenkorven, rammen en het volgen van sporen

Alle verhalen en verklaringen uit Oostermeer

Deze pagina bevat de beschikbare verklaringen en stukken over bijenkorven, rammen en het volgen van sporen.

Vissers bij Oostermeer rond 1790.
Vissers bij Oostermeer rond 1790.

Verklaringen en stukken: 1784: Bijenkorven, rammen en het volgen van sporen

Inlichtingen afgenomen voor Gerrijt Reitsma, van Tietjerksteradeel en in deze zaak , op verzoek van de als ambtenaar van rechtswege, voor het daarvoor bestemde gebruik.

Ate Sijgers, op het witveen onder Oostermeer en in zijn drieëndertigste levensjaar, is opgeroepen, legt een eed af volgens het formulier van de mennisten en wordt ondervraagd. Hij verklaart dat hij op de 1ste van deze maand merkte dat er uit de bijenstal bij zijn huis een rood geverfde korf met bijen verdwenen was, samen met nog een korf waarvan de beschrijving van de verf is gecorrigeerd. Hij wist niet of de tweede korf geverfd of ongeverfd was. Op de 8ste vond hij op een stuk land achter zijn huis een stuk van de geverfde korf. Hij weet niet wie zich hieraan heeft schuldig gemaakt.

Verder verklaart hij dat hij op de avond van de 4de zijn schapen in zijn hok had opgesloten. Op de 5de ontdekte hij dat twee rammen met zwarte wol, ongeveer een jaar oud, ontbraken. Samen met Liebbe Petrus en Hijlke Hajes volgde hij het spoor van de schapen en de voetafdrukken van vermoedelijk twee mannen. Om de schoenen van een van hen leek touw of iets anders gebonden te zijn. Zij volgden de sporen tot aan de wal van Barke Wijts. Daar leken de schapen geslacht te zijn: zij vonden de pensen, darmen, twee koppen en acht voeten van de twee schapen. Ernaast lag de koppelstok waaraan beide schapen gekoppeld waren geweest. Ate en zijn twee metgezellen volgden daarna de voetafdrukken van de genoemde personen verder. Die.

. brachten hen naar de Dragster Compagnie, op het erf van een zekere Luitjen Riemers. Zij gingen zijn huis binnen. Zij hadden met geen woord over de gestolen schapen gesproken en maakten ook niet bekend waarom zij daar kwamen. Verder weet Ate helemaal niet wie de schapen van hem heeft gestolen. Hij weet niets meer, besluit na voorlezing en ondertekent eigenhandig. Bergum, 15 maart 1784. Ate Sijgers.

Boerenerf rond 1790.
Boerenerf rond 1790.

Liebbe Petrus, huisman op het Witveen onder Oostermeer en naar zijn beste weten in zijn veertigste levensjaar, is opgeroepen, beëdigd en ondervraagd. Hij verklaart dat hij op de 5de van deze maand hoorde dat bij Ate Sijgers twee rammen met zwarte wol uit het hok waren gestolen. Diezelfde dag volgde hij samen met Ate Sijgers en Hijlke Hajes de voetafdrukken van twee schapen en vermoedelijk twee mannen. Om de schoenen van een van hen leek touw of iets anders gebonden te zijn. Zij volgden de afdrukken tot aan de wal van Barke Wijts. Daar leken de schapen geslacht te zijn: zij zagen acht poten, twee koppen met zwarte wol, de pensen en darmen van twee schapen en de koppelstok waaraan de schapen gekoppeld waren geweest. Daarna volgden zij de menselijke voetafdrukken verder. Die brachten hen naar de Dragster Compagnie, op het erf van een zekere Luitjen Riemers. Vervolgens gingen zij zijn huis binnen. Zij vertelden niet waarom zij bij dat huis kwamen en zeiden ook niet dat Ate Sijgers twee schapen kwijt was door diefstal. Verder weet Liebbe niets. Hij besluit na voorlezing en ondertekent eigenhandig. Bergum, 15 maart 1784. De handtekening luidt Liebbe Peetrus, terwijl de naam in de introductie Petrus luidt.

Rijlke Haijes, vrijgezel, wonend op het Witveen onder Oostermeer en in zijn achtenveertigste levensjaar, is opgeroepen, beëdigd en ondervraagd. Hij verklaart dat hij op de 5de van deze maand hoorde dat bij Ate Sijgers op het witveen twee rammen met zwarte wol uit het hok waren gestolen. Diezelfde dag volgde hij met Ate Sijgers en Liebbe Petrus de voetafdrukken van twee schapen en twee mensen, naar hun gedachte mannen. Om de schoenen van een van hen leek touw of iets anders gebonden te zijn. De afdrukken brachten hen naar de wal van Barke Wijts. Daar vonden zij de pensen, darmen, acht poten en twee koppen van twee schapen. Aan de koppen zat zwarte wol. Op die plaats leken de schapen geslacht te zijn. Zij vonden er ook de koppelstok waaraan de schapen gekoppeld waren geweest. Daarna volgden hij, Ate Sijgers en Liebbe Petrus de menselijke voetafdrukken verder naar de Dragster Compagnie, tot op het erf van Luitjen Riemers. Zij gingen diens huis binnen zonder te vertellen waarom zij daar kwamen. Zij zeiden ook niet dat Ate Sijgers twee rammen waren ontstolen. Luitjen Riemers leek door hun komst een beetje 'verset'. De getuige meent in elk geval zeker gezien te hebben dat het zweet hem uitbrak.

Verder kan hij niets daarover zeggen. Hij besluit na voorlezing en ondertekent eigenhandig. Bergum, 15 maart 1784. De handtekening luidt Rijlke haijes. In de marge staat: als hiervoor. De verklaringen zijn afgelegd voor de mederechter en beëdigde , Bergum, 15 maart 1784. Handtekeningen: Ratsma en C Wil helmij.

Andere zaken op dezelfde locatie

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.

Kaart van Oostermeer

Afbeeldingen bij het dagelijks leven

Moeilijke woorden
huisman
In deze stukken doorgaans een boer of landbouwer.
fiscaal
Ambtenaar die strafzaken onderzocht en namens het gezag optrad.
rescriptie
Schriftelijk antwoord of bevel van een gerecht.

Meer verhalen

Bekijk het overzicht van Oostermeer

Dagelijks leven

Wonen 1750 oudere vrouw naaiwerk stadswoning kamer naaien.
Wonen 1750 oudere vrouw naaiwerk stadswoning kamer naaien.
Wonen bedstede slaapplaats gordijnen woonhuis.
Wonen bedstede slaapplaats gordijnen woonhuis.
Bezoek in een woonvertrek.
Bezoek in een woonvertrek.
Een gezelschap rond de tafel.
Een gezelschap rond de tafel.
Huishoudelijk werk.
Huishoudelijk werk.

Bron: IB4-D026

Informatieboek 4, bladen 66, 67, 68, 69.

Datering in de bron: Verklaringen/ 15 maart 1784. Bijenvermissing 1ste[?] maart, korffragment gevonden 8ste; schapen opgesloten avond 4de, verdwenen/sporen gevolgd 5de.

Namen en woorden met [?] zijn onzeker gelezen. ... geeft een onderbreking of een niet betrouwbaar leesbare passage aan.

Drie afzonderlijke verklaringen, attestatie en rescriptie als hiervoor. Laatste scan sluit af. Geen verhoor van Luitjen, bewezen schuld of latere afloop aanwezig.

Verantwoording bij de verklaringen

  • De woorden 'en poten' zijn in de bron doorgestreept
  • 'Mans' is vervangen door 'Voorsz:' en 'naar hun gedachte' is bij de omschrijving van de voetsporen toegevoegd.

Verantwoording van de tekst

Sommige woorden, namen, bedragen en dateringen zijn niet goed leesbaar. In het verhaal is waar mogelijk de voorlopige lezing uit de bronbewerking gebruikt. Onduidelijke verbindingswoorden zijn weggelaten; onzekere passages zijn niet aangevuld met verzonnen gebeurtenissen.

Meer over het dagelijks leven

Plaatsen in de omgeving in de 18de eeuw