Oostermeer 1788: Inbraak bij Jan Ketelaar

Alle verhalen en verklaringen uit Oostermeer

Deze pagina bevat de beschikbare verklaringen en stukken over inbraak bij Jan Ketelaar.

Verklaringen en stukken: 1788: Inbraak bij Jan Ketelaar

Informatie opgenomen door Focke Ypeij, mederechter van Tietjerksteradeel, als commissaris, op ambtshalve verzoek van de fiscaal, om te dienen zoals behoort.

Jan Pijters Ketelaar woont in Oostermeer en is in zijn 73ste levensjaar. Hij is verschenen, beëdigd en verhoord en verklaart naar waarheid:

Afgelopen donderdag ging hij van huis nadat hij de deuren en vensters goed had gesloten. Volgens een invoeging ging Wijtske Fredes, die bij hem ongehuwd woont, met hem mee. Afgelopen zaterdagavond kwam hij met het Oostermeerder schip weer thuis.

Bij thuiskomst hing de deur van het kabinet in de kamer open. Het slot zat nog aan een spijker vast. Het buitenluik voor de glasramen was van de haak. Eén band of scharnier was aan de buitenkant geheel afgebroken; het andere hing nog aan een spijker.

Van het glasvenster waren twee à drie ruiten in stukken en was één ruit geheel uitgebroken. De draaisluiting van het venster was opengedraaid. Jan denkt dat iemand waarschijnlijk een hand door de gebroken ruit heeft gestoken om deze sluiting open te draaien. Hij heeft dat binnendringen niet gezien.

Uit het kabinet ontbrak een eiken kistje met, naar zijn beste herinnering, drie à vier blauwbont gekleurde geldzakken. Samen met het losse geld in het kistje was daarin naar zijn beste schatting ongeveer vijfhonderd carolusgulden aan muntgeld geweest. Hij noemt drieguldenstukken (in de bron 'Driegld:'), rijksdaalders, daalders, carolusguldens, enkele schellingen en 'sestehalven', een kleingeldbenaming die hier niet wordt omgerekend.

Daarnaast ontbraken twee grove en twee vlassen lakens, een gele das en veertien van zijn hemden. Uit het kabinet ontbraken ook zes hemden van Wijtske Fredes en een blauwbont schortdoek.

Jan weet helemaal niet wie de inbraak en diefstal heeft gepleegd. Hij weet verder niets. Zijn verklaring is voorgelezen en hij heeft haar eigenhandig ondertekend te Bergum op 27 mei 1788: 'jan ketelaar'.

Wijtske Fredes woont ongehuwd bij Jan Pijters Ketelaar in Oostermeer en is in haar 33ste of 34ste levensjaar. Zij is verschenen, beëdigd en verhoord en verklaart naar waarheid:

Afgelopen donderdagmorgen ging zij met Jan van huis. De deuren en vensters waren goed gesloten. Afgelopen zaterdag kwam zij met het Oostermeerder schip thuis. Jan was bij thuiskomst vóór haar binnen en was bezig met het vuur.

Toen ontdekten zij dat de deur van het kabinet in de kamer openstond. Het slot hing aan één spijker. Een ruit van het glasvenster was bijna geheel uitgebroken en de draaisluiting van het raam was losgedaan. Voor zover Wijtske meent, was het houten buitenluik van de haak.

Uit het kabinet ontbrak een eiken kistje met een hoeveelheid geld. Zij weet niet hoeveel geld het was of welke munten erin zaten. Ook ontbraken veertien hemden van Jan, een gele das, twee grove en twee vlassen lakens. Van haarzelf ontbraken zes hemden en een blauwbont schortdoek.

Wijtske weet helemaal niet wie de daad heeft gepleegd. Haar verklaring is voorgelezen en zij heeft haar met haar eigen handmerk ondertekend te Bergum op 27 mei 1788. Het bijschrift noemt haar eigen handmerk.

In de marge staat 'beschikking als de vorige'. De attestatie noemt de mederechter en de beëdigde griffier. Dit is niet stilzwijgend gelijkgemaakt. Er staan handtekeningen van F. Ypeij en J. Wilbelmij.

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.