Toen en Toen ..
Zoeken Het verhaal van Friesland

Suawoude 1802 - Zilveren beugels bij een slapend kind verdwenen

Historische aangifte of getuigenverklaring uit 1802, vastgelegd bij het gerecht van Tietjerksteradeel.

In de nacht van 22 op 23 juli 1802 was Jelle Clases met zijn schip naar Leeuwarden. Zijn vrouw Grietje Dirks verklaarde dat zij in de ochtend ontdekte dat het deurslot was opengebroken en dat kleding en zilveren voorwerpen waren verdwenen.

Naaiwerk in een woning rond 1800.
Naaiwerk in een woning rond 1800.

Grietje Dirks - 23 juli 1802

Grietje Dirks, huisvrouw van Jelle Clases te Suawoude, in haar 34e levensjaar, verklaart na oproeping, verhoor en beëdiging dat in de nacht tussen 22 en 23 juli 1802, terwijl haar man met het schip naar Leeuwarden was, het slot van de deur is opengebroken. Toen zij ’s morgens opstond bleek haar dat de sluiters daarvan stonden. Bij verder onderzoek bleek dat uit het achterhuis Sittien, een halve el grijnen doek stofbenaming behouden, een bonte broek en een mannenhemd waren gestolen.

Uit de kamer waren een zilveren oorijzer gemerkt G.D. en een hemdrok met voorslag, blauw en gevoerd met wit flanel, een groen linnen broekje, twee zijden doeken en twee zilveren beugels, die haar zoontje tijdens zijn slaap uit zijn hemd zijn gestolen, en twee bonte halsdoeken. Zij kan niet zeggen wie de dader of daders zijn. Na duidelijke voorlezing sloot zij haar verklaring af en ondertekende haar te Bergum op 23 juli 1802.

Grietje Dirks.

Genoemde goederen en bijzonderheden

  • Uit het achterhuis: een voorwerp "Sittien", een halve el grijnen doek, een bonte broek en een mannenhemd.
  • Uit de kamer: een zilveren oorijzer met de merkletters G.D.
  • Een hemdrok met voorslag, blauw gevoerd met wit flanel, en een groen linnen broekje.
  • Twee zijden doeken en twee zilveren beugels; volgens de verklaring bij haar slapende zoontje weggenomen.
  • Twee bonte halsdoeken.

Grietje maakte in haar verklaring onderscheid tussen goederen uit het achterhuis en de kamer. Zij beschreef onder meer een zilveren oorijzer met de merkletters G.D., een blauw gevoerde hemdrok en zilveren beugels. Over de beugels verklaarde zij dat die bij haar slapende zoontje uit zijn hemd waren verdwenen; enkele woorden zijn niet zeker leesbaar.

Geld rond 1770.
Geld rond 1770.

Grietje kon geen dader of daders aanwijzen. Zij was in haar 34e levensjaar en ondertekende haar verklaring op 23 juli 1802 in Bergum.

Geld rond 1770.
Geld rond 1770.

Wat is nog zichtbaar?

  • Het dorp Suawoude en de oudere verkaveling en waterwegen.
  • Het woonhuis van Grietje Dirks en Jelle Clases is uit deze verklaring niet aan te wijzen.

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.

Kaart van Suawoude

Plaatsen in de omgeving

Dagelijks leven

Afbeeldingen

Een gerechtelijk verhoor rond 1810.
Een gerechtelijk verhoor rond 1810.
Een kerkinterieur rond 1797.
Een kerkinterieur rond 1797.
Dagelijks leven in een dorp rond 1800.
Dagelijks leven in een dorp rond 1800.
Een huishouden in het veengebied rond 1800.
Een huishouden in het veengebied rond 1800.
Boerenerf rond 1790.
Boerenerf rond 1790.

Bronnen

Gerecht Tietjerksteradeel, informatieboek 5, EA-10-D04, bladen 187, 188. Verklaringen van Grietje Dirks.

Verantwoording

  • Het woord [Sittien?] en een woord bij het groene linnen broekje zijn niet zeker leesbaar.
  • De omschrijving van de sluiters van de deur is gedeeltelijk onduidelijk.
  • De precieze betekenis van de twee zilveren beugels en de bijzin over het slapende kind blijven onzeker; de bronmededeling is niet stelliger gemaakt.
  • De kleding en het zilveren oorijzer zijn niet zonder bron aan een andere eigenaar toegeschreven.
  • De bron bevat geen aanwijzing wie de inbraak pleegde of welke afloop de zaak had.
  • Een aanvullend woord bij de beschrijving van het groene broekje is onleesbaar.

Verantwoording van de tekst

Sommige woorden, namen, bedragen en dateringen zijn niet goed leesbaar. In het verhaal is waar mogelijk de voorlopige lezing uit de bronbewerking gebruikt. Onduidelijke verbindingswoorden zijn weggelaten; onzekere passages zijn niet aangevuld met verzonnen gebeurtenissen.

Meer over het dagelijks leven

Bataafse en Franse tijd