Toen en Toen ..
ZoekenHet verhaal van Friesland

Swichum in de 18de eeuw

In de 18de eeuw bleven kerk, Aytta State, Godshuis en boerderijen het kleine dorp bepalen. De meeste inwoners leefden direct of indirect van het land.

Keuken rond 1800.
Keuken rond 1800.

Aytta State rond 1790

Aytta State stond tegenover de kerk. Aan het einde van de 18de eeuw verdween het oude huis. Een oude afbeelding laat een omgracht huis zien met een brede voorgevel, hoge ramen, een bijgebouw en een toegang aan de overkant van het water.

Het Godshuis voor zeven ouderen

Het Aytta Godshuis bleef bestaan voor zeven oudere bewoners. De oorspronkelijke stichting voorzag niet alleen in gratis woonruimte, maar ook in geld voor voedsel en kleding. In de loop van de tijd veranderde het beheer. Tegen het einde van de eeuw kwam het bestuur via familieopvolging bij de familie Cammingha terecht.

1785: Folkert Epkema wordt schoolmeester

Folkert Epkema, geboren in Wirdum in 1754, werd in 1785 schoolmeester en dorprechter in Swichum. Hij was ook belastingontvanger. In 1806 moest hij met die functie stoppen; zijn kerkelijke traktement bedroeg daarna 164 gulden.

Kraamzorg rond 1715.
Kraamzorg rond 1715.

De verbinding met Wirdum was praktisch. In 1792 nam Epkema daar tien weken de school waar. Volgens de schoolgeschiedenis kon hij dat in de zomer doen omdat er dan weinig kinderen naar school kwamen.

Onderwijs rond 1795.

Onderwijs rond 1795.

Boeren en lage gronden

Het dorp bleef omringd door gras- en hooiland. Op de lage percelen bleef water een risico. In natte seizoenen kon maaigrond weinig opleveren. Op hogere stukken en rondom de boerderijen was veeteelt het belangrijkste gebruik.

Wat is nog zichtbaar?

  • de kerk en kerkterp;
  • de plek van Aytta State tegenover de kerk;
  • de naam Ayttadyk;
  • wapenstenen van het Godshuis in de kerkhofmuur.

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.