Oudkerk in de 18de eeuwAlle verhalen en verklaringen uit Wijns
Deze pagina bevat de beschikbare verklaringen en stukken over twee diefstallen uit vuurhutje en melkkelder.

Nieuwe informatie, opgenomen voor Gerrit Reitsma, president van het gemeentebestuur van Tietjerksteradeel, als commissaris, op ambtshalve verzoek van de fiscaal van deze grietenij.
Pieter Willems, boer te Wijns, in zijn 67e of 68e levensjaar, werd opgeroepen, beëdigd en ondervraagd. Hij verklaarde dat in de nacht tussen de 14e en 15e van deze maand uit zijn vuurhutje buiten het huis twee koperen kookpotten waren gestolen. De ene had vol aardappelen gezeten die zij voor de varkens hadden gekookt; die aardappelen waren buiten de deur uitgestort. De andere pot was leeg geweest. Verder waren een koperen theeketel, die zij de vorige avond onder de tafel hadden laten staan, een stuk ham, een stuk spek, twee gerookte rundertongen, drie stukken gerookt vlees, een blauwe linnen schort en een mes met een schede gestolen. Al deze goederen waren de vorige avond in het vuurhutje geweest.
Zijn vrouw Neeltje Sijes wekte hem 's morgens tussen vijf en zes uur en zei dat hij snel uit bed moest komen, omdat hun vuurhutje al leeg was. Hij ging erheen en vond de deuren open. Uit het raam waren twee ruiten met het lood en al gebroken. Daarnaast waren twee hele ruiten eruit genomen. Deze lagen met de gebroken stukken op het erf.
Pieter Willems verklaarde 's nachts geen enkel geluid te hebben gehoord en niet te weten wie deze diefstal had gepleegd. Na voorlezing beëindigde en ondertekende hij zijn verklaring te Bergum op 19 oktober 1795. Zijn handtekening luidt Pytter Willems.
Neeltje Sies, de vrouw van Pieter Willems, boer te Wijns, ongeveer 55 jaar oud, werd opgeroepen, beëdigd en ondervraagd. Zij verklaarde dat zij afgelopen donderdag, de 15e van deze maand, om ongeveer vijf uur 's morgens volgens haar gewoonte met de sleutel naar haar vuurhutje buiten het huis ging om vuur te maken en water te koken. Daar zag zij dat de deuren openstonden. Uit het raam ontbraken vier ruiten, die met het lood en al eruit waren gebroken. Op de grond lagen twee hele ruiten en twee in stukken.
Uit het vuurhutje miste zij één koperen kookpot waarin aardappelen voor de varkens hadden gezeten. Die lagen 's morgens uitgestort op de grond. Verder ontbraken nog een koperen kookpot, een koperen theeketel, een stuk ham, een stuk spek, twee stukken gerookt vlees, twee rundertongen, een blauwe linnen schort en een mes en schede.
Zij verklaarde geen enkel geluid te hebben gehoord en niet te weten wie deze diefstal had gepleegd. Zij wist verder niets. Na voorlezing beëindigde en ondertekende zij haar verklaring te Bergum op 19 oktober 1795. Handtekening: Neeltje Sies.

Jelle Tomas, boer te Wijns, in zijn 45e levensjaar, werd opgeroepen, beëdigd en ondervraagd. Hij verklaarde dat hij afgelopen donderdag, de 15e van deze maand, om ongeveer vijf uur 's morgens ontdekte dat drie houten stangen uit het kozijn van de melkkelder waren losgebroken. Zij waren van binnen tegen dat kozijn gespijkerd geweest en stonden nu buiten het huis in de sloot. Vervolgens zag hij dat met de handen een greep boter uit een vierendeel boter was genomen. Ook ontbrak wat boter die op een pannetje had gestaan; zij vonden dat pannetje buiten de deur. Daarnaast ontbraken een stuk gerookt en gekookt vlees en een oud wit linnen hemdrok dat buiten de deur aan de haag had gehangen.
Hij verklaarde niemand te hebben gehoord of gezien. Omdat hij verder niets wist, beëindigde hij na voorlezing zijn verklaring en ondertekende haar te Bergum op 19 oktober 1795. Handtekening: Jelle Tomas.
Willemke Tjerks, de vrouw van Jelle Tomas, boer te Wijns, naar haar beste weten 42 of 43 jaar oud, werd opgeroepen, beëdigd en ondervraagd. Zij verklaarde dat zij afgelopen donderdag, de 15e van deze maand, om ongeveer vijf uur ontdekte dat drie houten stangen uit het kozijn van de melkkelder waren losgebroken. Zij hadden van binnen tegen het kozijn gespijkerd gezeten en stonden vlakbij in een sloot.
Uit een botervat was met de handen een flinke greep genomen. Er had bovendien een pannetje boter gestaan; die boter ontbrak ook, en het pannetje lag buiten de deur op het erf. Verder miste zij een stukje gekookt gerookt vlees en een linnen hemdrok van haar man dat buiten aan de haag had gehangen.
Zij verklaarde niets te hebben gehoord of vernomen en wist verder niets. Na voorlezing beëindigde en ondertekende zij haar verklaring te Bergum op 19 oktober 1795. Handtekening: Willemke Tjerks.
Marginale beschikking: als de dader of daders bij het gerecht bekend worden, moeten zij worden aangehouden en verhoord. Het verhoor moet naar het Hof, en de dader of daders moeten naar het gesloopte Blokhuis worden overgebracht.
De verklaringen zijn afgelegd voor de commissaris en de secretaris te Bergum op 19 oktober 1795. Handtekeningen: G. Reitsma en H.B. Sminia.
Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.
De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.
Bekijk het overzicht van Wijns





Informatieboek 4, bladen 417, 418, 419, 420.
Datering in de bron: 19 oktober 1795; nacht 14–15 oktober, ontdekking 15 oktober circa 05.00–06.00 uur
Namen en woorden met [?] zijn onzeker gelezen. ... geeft een onderbreking of een niet betrouwbaar leesbare passage aan.
Vier volledige verklaringen, attestatie en rescriptie. Dezelfde datum/plaats en gezamenlijke informatiekop rechtvaardigen één werkdossiergroep, met twee afzonderlijke getroffen huishoudens. Geen bewijs dat dezelfde dader beide diefstallen pleegde.
Sommige woorden, namen, bedragen en dateringen zijn niet goed leesbaar. In het verhaal is waar mogelijk de voorlopige lezing uit de bronbewerking gebruikt. Onduidelijke verbindingswoorden zijn weggelaten; onzekere passages zijn niet aangevuld met verzonnen gebeurtenissen.