Uit de brief van Janke Hoekema-Brunger aan haar schoonzuster over het hoge water, de vluchtelingen en de opvang in Workum in februari 1825.
Janke Hoekema-Brunger (in modern Nederlands):
Ik schrijf mijn schoonzuster over de storm van de vorige week en de benauwdheid waarin wij hebben verkeerd. Ik zit met mijn kleine Jelmer, een half jaar oud, aan tafel wanneer ik de zee over de dijk zie stromen. Het zijn niet enkele golven die over de rand slaan. Het water staat hoger dan de dijk. Even later krijg ik van mijn man Sjoerd Jacob Hoekema bericht over een gat in de dijk. Kort daarop hoor ik van een tweede doorbraak en vervolgens ook van een gat in de oude dijk bij Hindeloopen.
Veel mensen gaan kijken bij de dijk en ik ga mee. Ik kom niet verder dan de brug voorbij onze lijnbaan. Daar komt de woeste zee ons tegemoet. Het lijkt alsof heel Workum tegelijk onder water kan lopen. Ik ben zo geschrokken dat ik het schouwspel in mijn brief uitdrukkelijk een verschrikkelijk gezicht noem.
Daar kwam ons de barre zee tegemoet. Wat ijsselijk gezigt was dit, het was net als Workum zo maar in eens zoude overstroomd worde.
Janke Hoekema-Brunger (in modern Nederlands):
Veel inwoners pakken hun huisraad om te vluchten. Zelf kan ik er niet toe komen iets in te pakken. Mevrouw Van Beyma vertrekt met haar kinderen. De boeren bij de dijk moeten zo snel weg dat zij nauwelijks tijd hebben hun bezittingen mee te nemen. Ik zie mensen met een bed en anderen met dekens naar Workum komen. Het water bereikt bijna onze achterdeur. Onze bakken met opgevangen regenwater zijn bedorven. Daarmee verliezen we ook een voorraad water die we in huis gebruiken.
De mensen van de dijk zoeken hun toevlucht in Workum. Ook hun koeien moeten ergens blijven. De stad raakt bijna vol vee. Als er nog meer dieren aankomen, zullen ze misschien zelfs in onze lijnbaan moeten staan. Het gaat dus niet alleen om een vluchtplaats voor gezinnen, maar ook om ruimte voor hun dieren.
Ons kamer was ik soms naauwelijks meester, zo vol menschen die om raad en daad vroegen.
Janke Hoekema-Brunger (in modern Nederlands):
Mijn man Sjoerd Jacob heeft het als stadsbestuurder buitengewoon druk. De mensen wenden zich voor raad en hulp vooral tot hem. Ik schrijf dat de oudere bestuurders Schols en Kannegieter zich er naar mijn oordeel nauwelijks mee bemoeien. Soms staat onze kamer zo vol met mensen die om raad of hulp komen vragen dat ik nauwelijks meer baas ben over mijn eigen kamer.
Sjoerd Jacob heeft het naar mijn oordeel zwaar te verduren gehad, onder andere doordat hij telkens natte voeten kreeg. Ik schrijf aan mijn schoonzuster dat hij het er al van te pakken heeft gehad. Inmiddels gaat het weer wat beter met hem.
Doekle komt er goed af omdat zijn schip binnen de sluis ligt. Rinse en een andere schipper liggen met hun vaartuigen in de kolk, waar de storm ze op de dijk werpt. Het schip van Rinse dreigt de dijk verder te beschadigen en bij het huis van Pebeboer terecht te komen. Daarom laat Sjoerd Jacob een gat in het schip van Rinse maken om het te laten zinken. Ook in zijn eigen brief aan een familielid beschrijft hij deze ingreep om te voorkomen dat het schip door de dijk zou dringen.
Janke Hoekema-Brunger (in modern Nederlands):
De bezittingen van boer Jacob Annes Kooiker zijn bij ons ondergebracht, terwijl zijn vee naar Koudum is gebracht. Over zijn vrouw Teatske schrijf ik iets merkwaardigs en heel concreets: zij moest de hele zondag op bed blijven, want anders zou zij door en door nat zijn geworden. Haar omstandigheden buiten het bed waren dus nog altijd zo nat dat zij niet gewoon kon opstaan.
Ik heb Kekke ook gesprooken, die zei dat zij hadden het nog droog in haar huis, maar zij schreide.
Janke Hoekema-Brunger (in modern Nederlands):
Ik spreek ook Kekke, de vrouw van Eelke Simons Stallinga. Zij vertelt dat zij het in hun eigen huis nog droog hebben. Toch huilt ze tijdens ons gesprek. Er staat bij hen vee van een andere boer, wiens woning volgens haar bijna geheel door het water is vernield. Ik vermeld haar tranen zonder een reden voor het huilen te bedenken.
Mijn brief eindigt bij een dringend probleem: de stad zit bijna vol koeien. Bij een volgende toestroom zouden de dieren misschien onze lijnbaan moeten gebruiken.
Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.
De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.