Worp van Thabor - Kroniek van Friesland, boek 4

Harlinger blokhuis en mislukt beleg van Pingjum, 1496

Een sterk huis ten zuiden van Harlingen

Omstreeks Sint-Odulphus van 1496 kwam Groningen met een krijgsmacht opnieuw naar Leeuwarden en trok verder naar Harlingen. Daar sloten Juw Juwinga, de Galama’s, Roordama en andere bondgenoten zich bij hen aan. Ten zuiden van de stad bouwden zij een sterk stenen huis met dikke muren, omgeven door een hoge wal en een diepe, brede gracht.

Toen het huis voltooid en goed van levensmiddelen en geschut voorzien was, werd de Groninger burger Tys Potters er kastelein. Niet lang daarna werd hij ziek en ging naar Groningen terug. Heyne Wel, eveneens een Groninger burger, volgde hem op. Voor de bouw legde Groningen in Wymbritseradeel negen stuivers belasting op per gouden gulden aan inkomsten. Alle dorpen binnen een wijl rond Harlingen moesten daar komen graven. Wie niet kwam, moest dagelijks zes stuivers betalen.

Huizen in Witmarsum en Arum vernield

Tijdens het verblijf in Harlingen veroverden de Groningers het huis van Epe Aelua in Witmarsum en dat van Syuerd Lyuwezoon in Arum. Zij haalden beide tot de grond toe neer, omdat de bewoners Franeker steunden.

Het beleg van Pingjum

Toen het Harlinger huis goed voorzien was, trokken de Groningers met de Bolswarders en Galama met hun hele macht naar het bolwerk in Pingjum. Op 29 juni belegerden zij het. Syuerd Beyma hield het met al zijn mannen voor Franeker en Goslick Juwinga. Zij wilden niet tot het Groninger verbond toetreden.

Leeuwarders en veel boeren uit de omgeving en Ferwerderadeel moesten over het Bildt een groot metalen kanon uit Groningen naar Pingjum brengen. Bij Englum kwamen de soldaten van Hessel Martena uit zijn huis ter Hoorne en beschoten de Leeuwarder krijgsmacht met vuurwapens en bogen. De Leeuwarders zetten hun paarden in, dreven hen terug op het huis, vielen dat met hun hele macht aan en veroverden het. Zij haalden het stenen huis neer, maar beschadigden de aarden wal eromheen nauwelijks.

Hessel Martena en zijn vrouw waren zelf in Franeker. Uit vrees voor de Franekers durfden de Leeuwarders niet langer te blijven. Zij gingen met het kanon verder naar Pingjum. Bij het eerste schot op het huis barstte het kanon in stukken. Drie mannen van hun eigen partij kwamen daarbij om. Groningen verloor de moed om het huis te veroveren. De hele krijgsmacht brak op en keerde naar Harlingen terug.

Jonge Edes huis in Kornwerd afgebroken

Onderweg veroverden zij het huis van de jonge Ede in Kornwerd bij Makkum. Eén man op het huis werd gedood. De anderen werden gevangen naar het Harlinger huis gebracht. Edes huis werd afgebroken. Hij wilde niet tot Groningens verbond toetreden en was op dat moment bij Syuerd Lyuwezoon Beyma op het huis in Pingjum.

Worp van Thabor - Kroniek van Friesland, boek 4

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.