Worp van Thabor - Kroniek van Friesland, boek 5

In september 1522 komen de keizergezinde Friese Staten in Leeuwarden bijeen om afgevaardigden naar landvoogdes Margaretha te sturen.

De brief van Margaretha en de landdag op 20 september

Jancke Douwama en Jw Jousma kwamen terug van het hof. Een bode reisde met hen mee en bracht brieven van vrouwe Margaretha mee voor de Staten van Friesland die de keizer trouw waren. De brieven riepen hen op tot een landdag in Leeuwarden op 20 september 1522. Daar zouden de Staten de boodschap van de keizer horen.

Margaretha was ervan op de hoogte gebracht dat de Staten onlangs een landdag in Harlingen hadden gehouden. Daar zouden zij afgevaardigden hebben gekozen om haar bepaalde zaken voor te leggen. Zij had gehoopt dat de Staten dit besluit zouden uitvoeren ter bevordering van de eer van keizer Karel V en tot voordeel van Friesland en zijn inwoners. Zij vroeg opnieuw om de afgevaardigden zo spoedig mogelijk naar haar toe te sturen. De brief werd op de vergadering in de Kanselarij in Leeuwarden aan de gezamenlijke Staten getoond.

Wie naar het hof zouden reizen

De vergadering besloot Gerrolt Heerma, Sybrant Roerda, Wyttya van Camminga en Jancke Douwama, samen met Wybo Gerritszoon van Leeuwarden en Symon Hendrickszoon van Harlingen, met een geloofsbrief en schriftelijke instructies af te vaardigen. Zij moesten namens het land optreden.

De geloofsbrief aan Margaretha

De Friese Staten gaven hun deze geloofsbrief mee:

De Friese Staten (in modern Nederlands):

Allerdoorluchtigste en grootmachtigste Margaretha, aartshertogin van Oostenrijk, hertogin en gravin van Bourgondië, regentes en landvoogdes, onze genadige vrouwe, onze gehoorzame en trouwe dienst.

Uw Hoogheid heeft aan de geestelijke en wereldlijke Staten van Friesland, aan de edelen, bestuurders, steden en landen geschreven dat wij enkele afgevaardigden uit de gebieden die de keizer trouw zijn naar u moeten sturen. U hebt daarbij laten weten dat deze reis zou dienen tot eer van de keizer, uw heer en neef, en vooral tot welzijn en voordeel van alle inwoners van Friesland. U hebt toegezegd hun welwillend gehoor te geven en hun verzoeken te behandelen. Wij hebben uw brief aandachtig en zorgvuldig begrepen.

Daarom zijn de geestelijke en wereldlijke Staten, de prelaten, de edelen, de bestuurders, de steden en de vertegenwoordigers van het platteland in Leeuwarden bijeen geweest. Zij kwamen samen op uitnodiging van de edele heer George Schenck van Toutenburg, vrijheer van Toutenburg en stadhouder van de keizer in Friesland.

Wij, prelaten, ridderschap, raden, edelen, steden, Staten en gezamenlijke stemmen die in Friesland de partij houden van de keizer, onze genadigste heer, maken openlijk bekend dat wij na gezamenlijk overleg en rijp beraad Gerrolt Heerma, Sybrant Roerda, Wyttya Camminga en Jancke Douwama, edelen, samen met Wybe Gerritszoon en Peter Janszoon, burgemeesters van Leeuwarden, als onze goede vrienden tot onze gevolmachtigde gezanten en afgevaardigden hebben gekozen. Met deze geloofsbrief en hun instructies mogen zij naar u en de hoge raad van onze genadige keizer reizen om de vele lasten, grote ellende en moeilijkheden van dit land kenbaar te maken. Zij moeten op een oplossing aandringen, want dat is dringend nodig. Daarna moeten zij aan ons verslag uitbrengen.

Wij hebben hun daarvoor volledige macht en bevoegdheid verleend en verlenen die hun hierbij opnieuw, overeenkomstig hun schriftelijke instructies en hun mondelinge toelichting. Wij verzoeken u hun genadig gehoor te geven en hun verzoeken vlot af te handelen. Alles wat zij overeenkomstig hun opdracht onderhandelen, aanvragen, verkrijgen en afspreken, zullen wij zonder tegenspraak trouw nakomen en als vast en geldig erkennen, zonder bedrog of kwade opzet.

Als bewijs daarvan hebben wij namens het hele land de edele heer George Schenck, vrijheer van Toutenburg en stadhouder van onze genadige keizer, verzocht deze geloofsbrief met zijn zegel en gebruikelijke handtekening te bevestigen.

Gegeven te Leeuwarden op 24 september 1522.

De stadhouder weigert te tekenen

Stadhouder Georg Schenck las de geloofsbrief en de hierna volgende artikelen. Vanwege de toenmalige onenigheid, partijvorming en onderlinge verdenkingen weigerde hij de geloofsbrief en artikelen te bezegelen en te ondertekenen. De afgevaardigden mochten de geloofsbrief naar eigen inzicht onderling zelf tekenen. Hij wilde hen waar mogelijk met oorlogsschepen verder helpen.

De stadhouder besloot met een afzonderlijke opdracht ridder Tjaard van Burmania, meester Frans van Alphen, keizerlijk raad in Friesland, en meester Tjaard Elgersma naar Margaretha te sturen. Zij reisden samen met de afgevaardigden van de landen naar haar toe.

Worp van Thabor - Kroniek van Friesland, boek 5

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.