Worp van Thabor - Kroniek van Friesland, boek 5

De Friese afgevaardigden namen veertien voorwaarden mee naar het hof in Brabant.

De instructie van de Friese landen

Deze artikelen werden namens de landen van Friesland aan Margaretha en de keizerlijke raad gezonden, maar niet eensgezind door de afgevaardigden.

De Friese landen, artikelen 1-5 (in modern Nederlands):

• 1. Alle Friezen die de heer van Gelre steunen en zich nu aan de keizer, onze genadige heer, willen onderwerpen, moeten in genade worden ontvangen, met volledige kwijtschelding van alles wat zij tegen de keizer, de hooggeboren vorsten van Saksen en ook andere landen en steden [...] verzekerd en bevestigd zullen worden. Voortaan moeten zij als leden van het Heilige Roomse Rijk worden beschouwd.

• 2. De graaf van Holland en iedere volgende graaf van Holland moeten voor eeuwig erfheer en gouverneur over de landen van Friesland zijn, namens de keizer en het Heilige Roomse Rijk.

• 3. De landschappen of Staten van Friesland moeten een machtige heer uit het Heilige Roomse Rijk als potestaat en tien of twaalf oprechte, deugdzame personen mogen kiezen. Zij moeten alle zaken van het hoogste gezag, de eer en het openbare bestuur namens de erfelijke gouverneur en in plaats van de keizer besturen en bewaken.

• 4. Alle Friezen moeten ieder in hun eigen rechtsgebied de ambtslieden voor de plaatselijke rechtspraak mogen kiezen.

• 5. Geen edelman of aanzienlijk persoon mag in een strafzaak wegens een misdrijf aan lichaam of goederen worden veroordeeld zonder dat de landen daarbij zijn betrokken, tenzij de zaak geheel openbaar is.

Kerkelijke rechten, goederen en inkomsten

De Friese landen, artikelen 6-10 (in modern Nederlands):

• 6. Ieder moet zijn patronaatsrecht behouden.

• 7. Geen priester mag meer dan één beneficie hebben. Hij moet zelf wonen op de plaats van zijn ambt.

• 8. Alle verbeurdverklaringen van goederen moeten worden ingetrokken. Wie zulke goederen van de keizer heeft gekregen, moet op een andere manier worden voldaan.

• 9. De potestaat en de afgevaardigden moeten een redelijk inkomen vaststellen voor het onderhoud en de eer van de erfelijke gouverneur, in plaats van de keizer, en voor de bescherming van de landen. Daarom mag men de landen niet verder bezwaren of belasten.

• 10. De Friezen mogen nergens meer tol verschuldigd zijn dan de andere onderdanen van onze erfelijke gouverneur. Die van het Sticht moeten de nieuw opgelegde tollen afschaffen en de Friezen niet blijven belasten zoals zij tot nu toe hebben gedaan en dagelijks nog doen.

Ambten, beroep en oorlog

De Friese landen, artikelen 11-14 (in modern Nederlands):

• 11. Niemand mag meer dan één ambt uitoefenen.

• 12. Dagvaardingen en hoger beroep van geestelijke of wereldlijke personen mogen niet buiten Friesland worden toegelaten. In de landen moet het keizerlijke recht worden gebruikt.

• 13. De Friese landschappen mogen niet voor oorlog buiten de Friese bodem worden opgeroepen of belast, door het leveren van manschappen of een geldelijke bijdrage.

• 14. Alle artikelen en privileges die de landen ten goede worden toegestaan, moeten vast en onschendbaar worden nagekomen. Bij een schending moeten de Friese landen weer van alle eden en beloften zijn ontslagen.

Worp van Thabor - Kroniek van Friesland, boek 5

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.