Worp van Thabor - Kroniek van Friesland, boek 5

Het hof beantwoordde de overige Friese artikelen en twee aanvullende verzoeken.

De overige antwoorden

Na de eerste zeven artikelen volgden deze antwoorden:

De behandeling ging verder met artikel acht:

Het keizerlijke hof (in modern Nederlands):

8. Verbeurdverklaarde goederen

Op het achtste artikel, over het intrekken van de verbeurdverklaringen. Antwoord: de keizer stemt daarmee in.

9. Een redelijk inkomen

Op het negende artikel, over een redelijk inkomen uit de Friese landen. Antwoord: omdat de afgevaardigden dit liever met de gezamenlijke landen regelen, is de keizer ermee tevreden dat zij dit zo doen. Op de ene of andere manier moeten zij een redelijk inkomen voorstellen dat de eer en het gezag van de keizer dient, hem tevredenstelt en voor de landen draaglijk is.

10. Tollen

Op het tiende artikel, over de tollen. Antwoord: Friezen zullen binnen de keizerlijke landen niet meer tol verschuldigd zijn dan gewone Hollanders die geen tolvrijdom hebben dagelijks moeten betalen.

11. Twee ambten

Op het elfde artikel, over twee ambten. Antwoord: niemand mag twee ambten in Friesland bedienen.

12. Dagvaarding en hoger beroep

Op het twaalfde artikel, over het niet toelaten van dagvaarding en hoger beroep buiten Friesland, voor geestelijke of wereldlijke personen, en het gebruik van het keizerlijke recht. Antwoord: de keizer staat toe dat dagvaarding en hoger beroep buiten Friesland in burgerlijke zaken op geen enkele manier worden toegelaten. In Friesland mag het keizerlijke recht worden gebruikt.

13. Dienst buiten Friesland

Op het dertiende artikel, dat Friezen niet buiten de Friese bodem voor krijg, oorlog of andere zaken zullen worden opgeroepen. Antwoord: toegestaan, behalve wat zij uit eigen instemming en vrije wil zouden doen.

14. Artikelen en privileges

Op het veertiende artikel, over het onderhouden van alle toegestane privileges en de gebondenheid van de keizer daaraan. Antwoord: alles wat hij de landen ten goede heeft toegestaan, wil de keizer onschendbaar houden en laten naleven.

Twee aanvullende artikelen

Dezelfde afgevaardigden hebben nog twee artikelen ingediend, waarop het hof heeft beslist:

• De landen moeten zelf regels mogen stellen over dijken, dammen, sluizen, diepten en watergangen. Antwoord: zij mogen deze zaken regelen en werken aanleggen die de landen tot voordeel en nut dienen. Zij moeten hun besluiten aan de keizer of zijn potestaat en raad voorleggen om ze goed te keuren en te bevestigen.

• De keizer mag Friesland niet losmaken van het graafschap Holland en het Heilige Roomse Rijk. Antwoord: de keizer zal de Friezen in openbare brieven beloven Friesland nooit te verkopen, weg te schenken of van het graafschap Holland en het Heilige Roomse Rijk los te maken.

Het militaire advies van de afgevaardigden

Dezelfde afgevaardigden dienden daarnaast bij Margaretha een afzonderlijk schriftelijk advies in. Het advies en de reacties luidden:

De Friese afgevaardigden, met de reacties van het hof (in modern Nederlands):

De landen van Friesland hebben ons gevraagd en opgedragen naar onze genadige vrouwe en de keizerlijke raad te gaan om zo goed mogelijk uit deze ellende, nood en verdrukking te komen: door vrede, bestand of uitstel, of door oorlog, zoals de omstandigheden vereisen. Wij hebben dit naar vermogen aan de hoge raad voorgelegd en daarop antwoord gekregen.

Er was genoeg geprobeerd om met de heer van Gelre tot vrede te komen, maar zonder resultaat. Daarom hoefden wij daarover niet verder te spreken. Wij moesten adviseren hoe men hem met geweld uit Friesland kon verdrijven. Men wilde die raad welwillend aanhoren en erop antwoorden. Omdat anderen eerder advies hadden gegeven en daarna de schuld kregen wanneer dat niet werd gevolgd, gaven wij niet graag raad.

Toch konden wij er niet onderuit ons advies mee te delen. Wij hebben onze genadige vrouwe de volgende middelen voorgelegd. Als men ze volgt, hopen wij zeker dat er iets goeds uitkomt. Worden ook deze niet uitgevoerd, dan menen wij ons tegenover de keizer en de landen hiermee te hebben verantwoord.

1. Val Gelre in eigen land aan

De keizer moet door de bisschop van Utrecht of een ander het land van de heer van Gelre laten binnentrekken en hem daar zo krachtig aanvallen dat hij Friesland verlaat. Men moet daarin volharden.

Reactie: onze genadige vrouwe heeft de afgevaardigden mondeling laten uitleggen wat de keizer besloten heeft te doen.

2. Een verbond met Oost-Friesland

Het is nodig en moet beslist gebeuren dat de keizer een verbond sluit met de graaf van Oost-Friesland. De graaf moet zich zowel persoonlijk als met land en mensen in keizerlijke dienst en hulp begeven.

Antwoord: de keizer zal zijn gezanten naar de graaf aan de overkant van de Eems sturen. De Friese landen zullen daarbij hun gezanten voegen om over alle zaken te onderhandelen die de keizer tot eer en de landen tot het grootste voordeel dienen.

3. Vierhonderd soldaten onder goede leiding

De vierhonderd soldaten die nu in Friesland soldij ontvangen, moeten bekwame kapiteins en bestuurders krijgen die er verstand van hebben en een goede wil en bedoeling hebben. Er moet een regeling voor oorlogvoering te water en te land komen die de keizer tot eer en welzijn en het land tot behoud en bescherming dient. Door betaling en andere middelen moet men de soldaten gewillig houden.

De troepen moeten geschut en andere werktuigen krijgen om steden en plaatsen te dwingen en te verwoesten. Men moet ook op de monstering toezien, zodat de soldaten niet alleen voor soldij en geld worden verhandeld, terwijl men met hen nauwelijks of niets kan bereiken wanneer er werkelijk iets moet gebeuren.

Antwoord: de keizer zal zijn krijgslieden deskundige kapiteins geven en de bedoelde regeling te water en te land tot het grootste voordeel van de landen laten maken. Daarvoor ontvangt hij graag het advies van de landen. Hij zal de soldaten wapens, geschut en andere benodigdheden geven. Hij zal de commissarissen voor de monstering bevelen behoorlijk te handelen en degenen straffen die anders hebben gedaan.

Worp van Thabor - Kroniek van Friesland, boek 5

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.