Toen en Toen ..
Zoeken Het verhaal van Friesland

Worp van Thabor - Kroniek van Friesland, boek 5

Terwijl het hof in Mechelen de stadhouder vrijpleit, krijgt het bericht dat de Geldersen de kerk en het blokhuis van Workum versterken; daarop wordt een keizerlijk leger naar de stad gestuurd.

Jancko Douwama naar Vilvoorde

Nadat George Schenck en de Friese raadsleden zich aan het hof tegen de klachten hadden verdedigd, bedankten Margaretha en de hoge raad van de keizer hen voor hun diensten.

Intussen bereikte het hof het nieuws dat de graaf van Moers in Workum een blokhuis en de kerktoren aan het versterken was.

Jancko Douwama uit Oldeboorn werd in Mechelen gevangengenomen om redenen die de heren daartoe bewogen. Vervolgens brachten de autoriteiten hem naar het kasteel van Vilvoorde. Hij bleef daar gevangen tot zijn dood in 1530. Hij stierf in de gevangenis een natuurlijke dood.

Een beleg, rond 1500.
Een beleg, rond 1500.

Een leger van ongeveer negenhonderd man

Margaretha gaf Jan van Wassenaer, vrijheer van Wassenaer, opdracht om met zijn soldaten naar Friesland te trekken. Het waren er ongeveer negenhonderd. De heer van Castre ging met hem mee. Zij moesten samen met stadhouder Schenck het versterkte huis in Workum uitschakelen.

Plaatsen in de 16de eeuw

De bevelhebbers kwamen naar Workum en begonnen met het beleg van de kerktoren. De Gelderse soldaten die boven in de toren zaten, staken tijdens de strijd de kerk in brand.

De kerktoren op 14 juni ingenomen

Ondanks de brand namen de Bourgondische troepen de kerktoren op 14 juni 1523 in. Zij doodden bijna alle mannen die zich daar bevonden. Negen bleven in leven, maar werden vervolgens aan de zuidkant van Workum bij de zijl opgehangen.

Een belegerde stins, rond 1514.
Een belegerde stins, rond 1514.

Het blokhuis beschoten vanaf de toren

Toen de toren was veroverd, begonnen de belegeraars aan het blokhuis dat de graaf van Moers datzelfde jaar had laten bouwen. Vanaf de kerktoren schoten de Bourgondische soldaten op het versterkte werk. Niemand in het blokhuis was veilig voor hun geschut.

Jan van Wassenaer dreigde alle verdedigers op te hangen wanneer zij niet zouden overgeven. De Geldersen gaven het blokhuis daarop over en vertrokken met behoud van hun leven.

Een stins, rond 1550.
Een stins, rond 1550.

De keizerlijke bevelhebbers bezetten het blokhuis. Daarna lieten zij de hoge, fraaie kerktoren van Workum tot de grond afbreken. De toren had als zeebaken gediend: grote schepen die vanaf de Noordzee het Friese water binnenvoeren, richtten zich erop.

Worp van Thabor - Kroniek van Friesland, boek 5

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.

Op de kaart

Een gewapende boer, rond 1550.
Een gewapende boer, rond 1550.
Water halen, rond 1550.
Water halen, rond 1550.
Een veerpont, rond 1550.
Een veerpont, rond 1550.
Een visser aan het werk, rond 1550.
Een visser aan het werk, rond 1550.
Een boerenerf, rond 1550.
Een boerenerf, rond 1550.

Dagelijks leven en beroepen

De kronieken van Worp

Boek 4: Friesland vanaf 1399

Bronnen en verantwoording

Worp van Thabor, Vijfde boek der Kronijken van Friesland, Leeuwarden 1871, gedrukte blz. 310-311 (PDF-bladzijden 399-400, tweede doorlopende exemplaar in het PDF-bestand).

Online kronieken, dagboeken en brieven

  • De negenhonderd soldaten, Janckes vijftienhonderd man, de negen gehangenen, de gebeurtenis van 14 juni en het vuur op de toren zijn bronopgaven.
  • De bron zegt dat de heren door hun redenen werden bewogen. Die formulering geeft geen nadere opsomming van die redenen.