Worp van Thabor - Kroniek van Friesland, boek 5

Na de inname van Workum riepen de bevelhebbers de Friese Staten in Harlingen bijeen om vrede en eensgezindheid te bereiken.

De landdag van 24 juni

In aanwezigheid van Wassenaer, de stadhouder en Castre besloten de keizergezinde Staten eenstemmig:

Zij legden hun toezegging en voorwaarden in dit besluit vast:

De Friese Staten (in modern Nederlands):

Op 24 juni 1523 hebben de Staten en stemmen van Friesland, die de keizerlijke partij steunen, op de algemene landdag in Harlingen vergaderd. Na het voorstel van de stadhouder, in aanwezigheid van de heer van Wassenaer als opperbevelhebber en de heer van Castre, hebben zij na zorgvuldig overleg over oorlog, verdediging en bescherming eenstemmig het volgende besloten.

Namens de prelaten, geestelijken, ridderschap, edelen, steden en onderdanen zullen voor drie maanden vijftienhonderd betaalde krijgslieden worden aangenomen, onderhouden en betaald:

• De landeigenaren betalen de soldij van duizend man.

• De huurders betalen de soldij van vijfhonderd man.

Zo willen zij tot een einde komen en de landen en onderdanen verlossen uit de grote lasten en ellende waarin zij nu verkeren. Deze bijdrage doet hun privileges geen afbreuk.

Op grond van deze toezegging vragen de Staten, landen en onderdanen de heren van Wassenaer, Castre en de stadhouder om namens de keizer en mijn genadige vrouwe voldoende hulp met ruiters en soldaten te verschaffen. Daarmee moet men de vijand weerstaan, steden en versterkte huizen belegeren, benauwen en veroveren, en hiermee doorgaan tot het einde.

De prelaten vragen dat er geen legerkampen in hun kloosters komen. De boeren die bijdragen, vragen dat men hun daarom geen verdere lasten of schade oplegt. De gravers moeten komen uit de streken en plaatsen die het dichtst bij de legerkampen liggen.

Aldus gedaan door de genoemde Staten te Harlingen, op de dag en in het jaar als boven.

De afgevaardigden reizen naar Margaretha

Met deze afspraken reisden Jan van Wassenaer, Goschalck van Jongema, doctor Kempo Martena en Wyttya van Camminga naar het hof. Zij legden de overeenkomst aan Margaretha voor en vroegen haar om hulp om de oorlog te beëindigen.

Margaretha stemde ermee in. Toen de heren terugkeerden, meldden zij dat zij de bereidwilligheid van de Friese standen had aanvaard. Zij beloofde nog eens vijftienhonderd soldaten te laten dienen op kosten van de keizer, zodat Friesland zo spoedig mogelijk geheel onder keizerlijk gezag kon komen.

Geschut in Leeuwarden en soldaten bij Dokkum

De vijftienhonderd soldaten voor rekening van de Friese landen werden vervolgens bijeengebracht onder drie bevelhebbers: meester Bartolt, Jackle van Coelen en Belderbosk. In Leeuwarden verzamelden de keizergezinden veel zwaar en fraai geschut en maakten die gereed.

De bevelhebbers wilden eerst Dokkum belegeren. Zij wilden voorkomen dat keizergezinde bewoners van het hoge land nog schade leden door de Gelderse bezetting van steden als Sloten, Lemmer en Bolsward.

Bij Woudsend lieten zij het karmelietenklooster met grachten beveiligen. Friese soldaten bezetten het klooster; Douwo Burmania voerde er het bevel.

Een blokhuis bij Makkum

Ook bij Makkum werd een blokhuis aangelegd. Het stond op de dijk tussen twee sluizen. Daarmee wilden de keizergezinden verhinderen dat Bolsward nog over zee kon worden bevoorraad.

Het bestuur van Bolsward stuurde daarop gezanten naar hertog Karel van Gelre, die het als zijn landsheer erkende. Zij legden uit hoe benauwd de stad door de Bourgondische blokhuizen bij Workum en Makkum was geraakt. Zonder hulp, voorraden en ontzet van de hertog, zeiden zij, konden zij de stad niet veel langer behouden. Dan zouden zij haar tegen hun zin aan de Bourgondiërs moeten overgeven.

Worp van Thabor - Kroniek van Friesland, boek 5

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.