Toen en Toen ..
ZoekenHet verhaal van Friesland

Kostgeld en nieuws uit Friesland - Lolke Hulshuis, 1749

Lolke Hulshuis uit Holwerd, zoon van een secretaris, vluchtte na het oproer van juli 1749 via Groningen naar Hamburg en Altona en hield onderweg een dagboek bij.

In Altona ontvangt Hulshuis onverwacht bezoek van Jacob Freerks, die nieuws uit Friesland brengt. Hij neemt een kamer bij de weduwe Draijer voor vijf mark per week. Schippers brengen daarna nieuwe berichten over de onrust in Holland en Friesland.

7 augustus - Jacob Freerks brengt nieuws van huis

Lolke Hulshuis (in modern Nederlands):

Op 7 augustus ging ik 's middags naar koopman Arjen Hendriks. Hij vertelde dat hij was uitgenodigd om thee te drinken in een zomerhuis van koopman Van der Smissen, een zwager van de schoonzoon van Arjen Hendriks. Hij vroeg of ik meeging. Wij zaten daar ongeveer een uur, toen een man kwam vragen of Arjen Hendriks naar huis wilde komen: een landgenoot wilde hem spreken. Even later kwam Arjen Hendriks terug en klopte op de ruiten van het zomerhuis. Hij had Jacob Freerks van de Streek bij Dokkum bij zich.

Ik ging meteen naar buiten. Ik was zeer verbaasd en blij Jacob daar te zien. Ik nam afscheid van de gastheer en de andere aanwezigen en ging met Jacob Freerks naar ons logement in Ottensen. Jacob zei dat hij speciaal was gekomen om mij op te zoeken en te zien hoe het met mij ging. Ik merkte daarin de zorg van mijn vader, die hem op reis had gestuurd.

Jacob bracht groeten van mijn vader, broers en zusters; zij waren allen nog gezond. Hij vertelde dat de secretaris voorlopig was afgezet en dat die beslissing waarschijnlijk definitief zou worden. Ik was heel blij dat mijn vader mogelijk eindelijk verlost zou raken van de mensen tegen wie hij volgens mij al vier jaar had moeten strijden. Jacob zei verder dat de zaken in Friesland een andere wending kregen. Volgens hem zou het geen jaar meer duren voordat wij weer terug konden komen. Hij vertelde zelfs dat alle gevangenen die wegens de opstand waren opgepakt, plotseling uit het Blokhuis waren vrijgelaten.

Schoenmakerij rond 1750.

Schoenmakerij rond 1750.

Lolke Hulshuis (in modern Nederlands):

Wij werden er allebei erg blij van. Koopman Arjen Hendriks kwam ook naar ons verblijf om te horen welke tijdingen de nieuwe gast had meegebracht. Wij spraken alles uitvoerig door en sloten af met een goed glas wijn, zogenaamd om onze hersenen wat te versterken. Die hadden al veel geleden. Uiteindelijk waren wij allemaal behoorlijk beschonken.

9 augustus - Vijf mark per week voor kost en kamer

Lolke Hulshuis (in modern Nederlands):

Op 9 augustus ging ik met Jacob Freerks naar Altona, naar het huis van de weduwe Draijer in de Elfstraat. Ik sprak af daar voor vijf mark per week in de kost te gaan. Een eigen kamer, thee en koffie waren inbegrepen. Voor bier of iets anders moest ik apart betalen.

Jacob zou weer naar huis vertrekken. Wij gingen naar het huis van timmerman in Ottensen om de postwagen af te wachten. Daar dronken wij bij het afscheid een glas wijn en wensten elkaar Gods zegen. Om half een 's middags vertrok hij.

Wasdag rond 1770.

Wasdag rond 1770.

Lolke Hulshuis (in modern Nederlands):

Daarna keerde ik naar mijn oude logement terug en vroeg Jacob Sijbes of hij mij wilde helpen verhuizen. Dat ging gemakkelijk: mijn hele huisraad bestond uit twee kleine bundels linnengoed, elk in een bonte doek geknoopt. Jacob Sijbes en ik droegen ze naar de weduwe Draijer. Om twee uur 's middags was ik in mijn nieuwe logement. Claas Cornelis, Sicke Pieters en Jacob Sijbes bleven in Ottensen.

14 en 15 augustus - Geruchten uit Friesland

Lolke Hulshuis (in modern Nederlands):

Op 14 augustus kwam Sicke Pieters bij mij. Hij had van een schipper gehoord die juist uit Harlingen was aangekomen dat men in Friesland elke dag een nieuwe opstand verwachtte. Volgens die schipper wilden de burgers van Harlingen de militie met geweld verjagen. Dat vond ik geen onaangenaam bericht. Wij hadden er spijt van dat wij zo ver weg waren en er niet bij konden zijn als het gebeurde. Het kwam ons aannemelijk voor, omdat wij steeds hadden gedacht dat er spoedig een omwenteling moest komen.

Dit zette Claas Cornelis nog meer aan om met Jacob Sijbes naar Groningen te vertrekken. Hier was voor hen met werken niets te verdienen en hun geld was bijna op.

Geld rond 1770.

Geld rond 1770.

Lolke Hulshuis (in modern Nederlands):

Op 15 augustus 's middags kwamen Claas Cornelis en Jacob Sijbes afscheid nemen. Zij zouden de volgende ochtend vroeg per schip naar Groningen gaan. Wij wensten elkaar het beste en gingen uiteen. Wij dachten dat wij elkaar spoedig onder plezierige omstandigheden in Friesland zouden terugzien. Sicke Pieters bleef in Altona, in afwachting van de goederen die zij uit Friesland hadden laten komen.

21 augustus - Nieuws van schippers

Lolke Hulshuis (in modern Nederlands):

Op 21 augustus kwam Sicke Pieters weer bij mij. Hij had gesproken met schippers die enkele dagen eerder uit Friesland, Groningen en Holland waren aangekomen. Zij vertelden dat de ontevredenheid onder de bevolking dagelijks toenam, dat in Zaandam opnieuw een opstand was uitgebroken en dat de boeren in het Oldambt op het punt stonden in verzet te komen.

Wij vonden dit verheugend nieuws. Wij hadden met Claas Cornelis afgesproken dat hij ons zo spoedig mogelijk zou schrijven hoe de zaken in Groningen ervoor stonden. Als een brief van hem bevestigde dat daar werkelijk een nieuwe opstand was begonnen, zouden wij zo snel mogelijk naar Groningen vertrekken.

Het reisverslag gaat verder in Brief aan broer en zusters (1749 (brief uit Altona)).

Brief aan broer en zusters (1749 (brief uit Altona))

Wat Jacob Sybes later overkwam

Jacob Sybes, die hielp met het dragen van de bundels linnengoed en met Claas Cornelis naar Groningen wilde vertrekken, kwam in handen van het Hof van Friesland. Op 18 april 1750 werd hij in Leeuwarden onthoofd. Het proces en de terechtstelling van Jacob Sybes.

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.