Bearn Lap denkt terug aan zijn eerste schooldag (1729)
Op 11 februari 1773 werd Bernardus Fabricius, beter bekend als Bearn Lap, 49 jaar. Hij gebruikte zijn verjaardag om terug te kijken op zijn jeugd in Drachten. Zijn herinneringen gingen ongeveer 44 jaar terug, naar de tijd dat hij als kind voor het eerst naar school ging. Hij was toen ongeveer vijf jaar oud.
"Wel aan mijn eerste schole gang"
In modern Nederlands: Ik denk terug aan de eerste keer dat ik naar school ging.
Lap schreef zijn herinnering pas als volwassen man op. Hij beschreef dus niet een schooldag terwijl hij nog kind was, maar wat hem na tientallen jaren nog was bijgebleven.
Ongeveer honderd kinderen
Het aantal kinderen maakte kennelijk indruk op hem. Lap schatte dat er ongeveer honderd leerlingen waren.
"Wel honderd denk ik in 't getal"
In modern Nederlands: Ik denk dat we met ongeveer honderd kinderen waren.
De school was te klein
"Dragster schole in 't gemeen / Was toen ter tijden al te klein."
In modern Nederlands: De school in Drachten was toen eigenlijk te klein.
Wat werd er van zijn klasgenoten?
Toen Lap bijna vijftig was, vroeg hij zich af waar de kinderen uit zijn schooltijd waren gebleven. Velen waren inmiddels overleden. Anderen waren, net als hij, volwassen geworden. De groep was volgens hem over allerlei plaatsen verspreid geraakt, ook over vreemde landen. Hij noemde uitdrukkelijk Oost-Indië als bestemming.
Lap stelde zich zelfs voor wat er zou gebeuren als al die vroegere kinderen nog leefden en opnieuw bij elkaar konden worden gebracht. Dan zouden ze volgens hem in heel verschillende omstandigheden terechtgekomen zijn. Zijn schoolherinnering ging daardoor niet alleen over het volle lokaal, maar ook over wat er in ruim veertig jaar van ongeveer honderd kinderen was geworden.
Twee Friese jeugdherinneringen naast elkaar
Van gewone schoolkinderen uit de 18de eeuw zijn maar weinig eigen herinneringen bewaard. Lap vormt samen met Doeke Wijgers Hellema een bijzondere uitzondering. Hellema, geboren in 1766, schreef later veel uitvoeriger over zijn jeugd in Wanswerd: zijn school, vriendjes, kattenkwaad, straffen en de dood van zijn vader.
Doeke Hellema herinnert zich zijn jeugd en schooltijd in Wanswerd
Onderwijs rond 1750.
Doeke Hellema wordt zelf schoolmeester in Wanswerd en Wirdum
Meer van Bearn Lap
Bearn Lap over zijn leven, Drachten, reizen en gevangenschap
Bearn Lap vertelt over zijn eigen werk als turfkruier
Bearn Lap over Reinder-om en Sjouk-moei, oude schuitevaarders in Drachten
Wilt u reageren?
Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.
De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.