Garijp en Suidegarijp - algemene geschiedenisSuidegarijp 1778: het vooronder van Jan Jeltes Swarts praam opengebroken
Verklaring van Jan Jeltes Swart, opgenomen op 9 november 1778 bij het gerecht van Tietjerksteradeel.
Op 4 november 1778 kwam Jan Jeltes Swart met zijn praam aan bij een vaart bij Suidegarijp. Jan was in zijn 40ste levensjaar.
Die middag maakte hij de praam vast bij een huis, niet ver van Thunis Sijbes. Het vooronder sloot hij goed af met een beugel en een slot. Daarna ging hij naar huis.
De volgende ochtend was de beugel gebroken
Toen Jan op 5 november terugkwam bij zijn praam, zag hij dat de beugel van het vooronder kapot was. In de afgesloten ruimte miste hij verschillende spullen.
Jan noemde de volgende vermiste voorwerpen:
- Een hoofdkussen met een bonte sloop.
- Een blauwe bedlaken-deken.
- Een koperen ketel.
- Een doos met een beetje koffie.
- Een kopje en een schoteltje.
- Nog een koffievoorwerp en een doorslag.
- Een oud ratijnen rokje.
- Een lade met een beetje eten.
- Een linnen zak met een merkteken in rood stopgaren. De letters worden als K:J: gelezen.
Gerucht over twee voorbijgangers
Jan had niemand de praam zien openbreken en wist niet wie zijn spullen had weggenomen.
Hij had door geruchten gehoord dat een voormalige soldaat en een jongen uit Kollumerzwaag daar in de omgeving waren geweest. Hij kende hun namen niet en had niet gezien dat zij iets uit de praam meenamen.
Zijn verklaring werd op 9 november 1778 in Bergum voorgelezen. Jan ondertekende met de naam Jan J. Swart.
Wilt u reageren?
Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.
De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.
Kaart van Garijp
Plaatsen en verhalen
Garijp en Suidegarijp - algemene geschiedenis
Garijp in de 18de eeuw
Getuigenverhalen uit Garijp en omgeving
Bergum - algemene geschiedenis
Getuigenverhalen uit Bergum
Oostermeer - algemene geschiedenis
Getuigenverhalen uit Oostermeer
Suameer 1778: Wijtse Jelties en de verdwenen praam
Suameer 1779: scheepsgerei verdwenenDagelijks leven
Afbeeldingen bij het dagelijks leven
Verantwoording van de tekst
Sommige woorden, namen, bedragen en dateringen zijn niet goed leesbaar. In het verhaal is waar mogelijk de voorlopige lezing uit de bronbewerking gebruikt. Onduidelijke verbindingswoorden zijn weggelaten; onzekere passages zijn niet aangevuld met verzonnen gebeurtenissen.
Meer over het dagelijks leven
Plaatsen in de omgeving in de 18de eeuw
Bronnen
- Informatieboek van Tietjerksteradeel, toegang 13-38, boek 3, dossier IB3-D83 (C12).
- Bijbehorende diplomatische transcripties, moderne teksten en dossiercontrole uit de cumulatieve bronbewerking C7-C16.
Verantwoording
Informatieboek van Tietjerksteradeel, boek 3, IB3-D83 (C12), scans 263-264. De afzonderlijke verklaringen zijn verwerkt op basis van de beschikbare transcripties en volledige moderne teksten.
De naam van de vaart wordt in de transcriptie als Harling[?] Alter Vaart gelezen. Dit is niet als zekere topografische naam overgenomen.
Bij de blauwe bedlaken-deken en enkele koffievoorwerpen zijn beschrijvende woorden niet geheel leesbaar. Ze zijn niet met verzonnen voorwerpnamen aangevuld.
Het verhaal over de gewezen soldaat en de jongen uit Kollumerzwaag is volgens Jan een gerucht, geen eigen waarneming. Deze praamzaak is niet als dezelfde zaak aangeduid als de praamvermissing van Wijtse Jelties.
De oorspronkelijke formulering noemt naast het eten ook een lade en een linnen zak met rood stopgaren. Hun precieze onderlinge verband is door de zinsbouw niet zeker. Jan verklaarde de goederen als vermist. Het slot van het gerucht over de gewezen soldaat en de jongen is deels onleesbaar; Jan had geen van beiden als dader herkend.