Toen en Toen ..
ZoekenHet verhaal van Friesland

Giekerk 1767: linnengoed en gedroogd vlees

Alle verhalen en verklaringen uit Giekerk

Jelle Sijbes en zijn vrouw Trijntje Dirks beschreven in februari 1767 dezelfde vermissing, maar noemden niet dezelfde nacht en ook niet precies dezelfde goederen. Jelle sprak over de nacht van 15 op 16 februari. Trijntje noemde de nacht van 16 op 17 februari.

Jelle Sibes

Jelle Sibes, boer te Giekerk, naar beste weten in zijn 34ste levensjaar, opgeroepen, beëdigd en ondervraagd, getuigde dat het waar was dat hem in de nacht van 15 op 16 van deze maand uit zijn woning was gestolen: een vlaslinnen laken, een grof laken, drie halsdoeken en een hemd van de getuige, gemerkt met de letters J. S. Uit het voorhuis waren bovendien een hemd van zijn dochtertje en een kussensloop verdwenen; uit de melkkamer ook een stuk gedroogde varkensrug. De getuige weet in het geheel niet wie hem deze goederen heeft ontvreemd. Hij zei wel dat op de 16de van deze maand een man bij hen in huis was geweest, die naar hij meende Luit Wilkens heette en in Ferwert of Hallum woonde. Deze had die dag te Oenkerk gelegen met zijn schip met wortels. De getuige had op de 17de wortels bij hem gehaald. Deze man heeft geen beste naam, maar de getuige kon hem niets met zekerheid ten laste leggen. De dief lijkt via de schuurdeur binnengekomen en vertrokken te zijn, omdat hij die deur op de 17de 's morgens open had gevonden, terwijl zij de avond ervoor goed gesloten was. Hij kon nergens vaststellen dat hout was gebroken. Vermoedelijk was de deur van buitenaf zonder braak geopend. Verder had hij gehoord dat Luit Wilkens de vorige ochtend met zijn schip uit Oenkerk was vertrokken. Hij wist niet waarheen. Omdat hij verder niets wist, beëindigde hij zijn verklaring na voorlezing en ondertekende die te Bergum op 19 februari 1767: Jelle Sijbes.

Wasdag rond 1800.

Wasdag rond 1800.

Trijntje Dirks

Trijntje Dirks, vrouw van Jelle Sijbes, boer te Giekerk, in haar 43ste levensjaar, opgeroepen, beëdigd en ondervraagd, getuigde dat in de nacht van 16 op 17 van deze maand zeven vlaslinnen lakens uit haar melkkamer waren ontvreemd. Drie hadden kleine biezen in de naden; één had rondom een smalle kant. Twee waren gemerkt met witte 'breidgal', met de letters J. S.; een ander naar haar beste herinnering met B. S. Een laken droeg zwarte letters J. T. Een ander merkteken bevatte 1724 en een met zwarte zijde geborduurde boom tussen de letters. Een ander had J. D., in zijde geborduurd, en weer een ander J. T. in zwarte zijde. Verder waren een grof laken en zeven halsdoeken verdwenen; bij die halsdoeken worden twee merktekens F. B. met een boom ertussen in zwarte zijde genoemd en één met J. S. in zwarte zijde. Ook verdwenen een hemd van haar man, een oud linnen 'Bijst' en een stuk gedroogde varkensrug. Uit het voorhuis of de gang verdwenen een kussensloop met J. T. in zwarte zijde en een hemdje van haar zoon. Dat hing aan de 'nagLijne', die bij de buitendeur aan de balken was vastgebonden; aan die lijn had het genoemde linnengoed op de 16de te drogen gehangen. Zij weet in het geheel niet wie de goederen heeft gestolen. De dief lijkt door de zijdeur van de schuur naar binnen en naar buiten te zijn gegaan: die deur was 's morgens open gevonden, zonder dat daaraan sporen van braak waren ontdekt. Verder zei zij dat op de 16de iemand in haar buurt was geweest om wortels te verkopen, die volgens geruchten Luit Witts of Wilkens heet; hij was niet bij haar thuis geweest. Zij had wel gehoord dat deze man geen beste naam had. Haar man had op de 17de wortels bij hem in Oenkerk gehaald, waar hij toen met zijn schip lag. Naar men zei was hij daar de vorige ochtend vertrokken; zij weet niet waarheen. Omdat zij verder niets wist, beëindigde zij haar verklaring na voorlezing en ondertekende die te Bergum op 19 februari 1767: trijntje dirks.

Wasdag rond 1790.

Wasdag rond 1790.

Andere verklaringen uit Giekerk

Alle verhalen uit Giekerk in de 18de eeuw

Terug naar Giekerk in de 18de eeuw

Giekerk door de eeuwen heen

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.

Kaart van Giekerk

De kaart toont Giekerk en de directe omgeving. De huizen, schuren en erven uit de verklaringen zijn niet als exacte historische percelen op de kaart gezet.

Giekerk en omgeving

Archief en verwijzingen

Dagelijks leven

Dienstbode wassen keuken, rond 1800.
Handwerk rond 1800.

Handwerk rond 1800.

Woning rond 1750.

Woning rond 1750.

Woning rond 1771.

Woning rond 1771.

Zuivelbereiding rond 1715.

Zuivelbereiding rond 1715.

Verantwoording van de tekst

Sommige woorden, namen, bedragen en dateringen zijn niet goed leesbaar. In het verhaal is waar mogelijk de voorlopige lezing uit de bronbewerking gebruikt. Onduidelijke verbindingswoorden zijn weggelaten; onzekere passages zijn niet aangevuld met verzonnen gebeurtenissen.

    Meer over het dagelijks leven

    Verwante pagina's

    Verantwoording

    Informatieboek 2, IB2-104. Scans 000356–000359. De verklaringen zijn afzonderlijk gevolgd. Leeshiaten, twijfelachtige lezingen en aansluitende ambtelijke stukken staan in het bijgevoegde controlebestand.