Giekerk 1781: geld en broekgespen uit de kisttafel van Dirk Gosses

Afzonderlijke getuigenverklaringen van Sjoerd Dirks en Lammert Oebles, afgelegd in september 1781.

In september 1781 verdween geld uit een lade van een kisttafel in het huis van Dirk Gosses in Giekerk. Dirk was huisman en volgens de verklaringen in zijn 86ste levensjaar. Hij was zeer doof. Toen zijn huisgenoten thuiskwamen, lag hij alleen in huis op bed.

Zijn inwonende zoon Sjoerd Dirks en knecht Lammert Oebles werden afzonderlijk gehoord. Beiden beschreven het openstaande raam, de opengebroken lade en een werktuig dat tevoren op de koestal had gelegen.

Sjoerd Dirks komt uit Bergum thuis

Sjoerd, naar zijn eigen leeftijdsopgave omstreeks veertig jaar oud, verklaarde dat hij omstreeks zes uur in de avond van Bergum thuiskwam. Hij hoorde toen dat uit de afgesloten lade van de kisttafel in de voorkamer geld verdwenen was. Zijn vader bewaarde het geld in een koperen tabaksdoos.

Sjoerd noemde de volgende geldstukken:

• Drie gouden dukaten.
• Twee of drie goudguldens.
• Een grote rijksdaalder en een gewone daalder.
• Twee carolusgulden.
• Zes schellingen en zesstuiverstukken.
• Ander zilvergeld.

Samen schatte Sjoerd het verlies op ruim dertig carolusgulden.

Bij zijn thuiskomst vond Sjoerd een werktuig dat mogelijk was gebruikt om de lade open te breken. Het had eerder op de koestal gelegen. Ook zag hij dat het schuifraam van de voorkamer omhoogstond en dat het houten slagvenster open was. Dat venster was daarvoor dicht geweest.

Sjoerd dacht dat iemand door de deur van het berggat was binnengekomen, omdat de overige delen van het huis gesloten waren. Hij had niemand zien binnenkomen. Zijn vader had volgens Sjoerd niemand vreemds in huis gezien of opgemerkt.

Knecht Lammert Oebles vindt zijn gespen niet terug

Lammert Oebles was volgens zijn leeftijdsopgave in zijn 21ste levensjaar. Hij woonde als knecht bij Dirk Gosses. Hij vertelde dat hij die avond van het land thuiskwam en eerst naar zijn baas ging, die op bed lag.

In de voorkamer zag Lammert dat het schuifraam omhooggeschoven was. Het houten slagvenster was van zijn bevestiging losgebroken. De lade van de kisttafel was opengebroken.

Bij de lade stond volgens Lammert zijn eigen werktuig, dat hij eerder op de koestal had gelegd. Uit de lade miste hij geld uit een bundeltje en zijn twee zilveren broekgespen, die daar ook hadden gelegen.

Lammert noemde bij het geldverlies onder meer duiten en dubbeltjes. Hij dacht, net als Sjoerd, dat de onbekende door het berggat kon zijn binnengekomen, maar had zelf geen dader gezien.

Beide verklaringen werden in Bergum ondertekend op 21 september 1781.

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.