Toen en Toen ..
ZoekenHet verhaal van Friesland

De klokkenmakers van Grouw

In de 18de eeuw werd Grouw een opmerkelijk centrum van uurwerkmakers. De welvaart uit scheepvaart, handel en landbouw zorgde voor klanten die zich een kostbare klok konden veroorloven.

Meerdere makers

De Grouster klokkenmakerij was geen bedrijf van één familie. Verschillende makers waren actief. Johannes Andriesse (1719-1776) is een van de bekendste, maar ook Tjebbe Birdes, Rinse Durks en later andere makers horen bij deze traditie.

Klokkenmakerij rond 1764.

Klokkenmakerij rond 1764.

Johannes Andriesse

Johannes Andriesse vervaardigde onder meer stoel-, tafel- en staartklokken. Zijn huis aan Halbertsma's Plein 13 draagt de initialen I.A. en A.K., een klokmotief en het jaartal 1764. Daardoor is het verhaal van het ambacht nog letterlijk in het straatbeeld terug te vinden.

Drie generaties in één huis

Van 1752 tot 1820 werkten drie generaties klokkenmakers in het huis aan het plein. Andere Grouster makers, onder wie Rinse Durks, Sipke Rinses en Douwe Jelles Tasma, laten zien dat er een breder plaatselijk netwerk van uurwerkmakers bestond.

Vergadering rond 1776.

Vergadering rond 1776.

Van uurwerk naar metaalnijverheid

Rond het midden van de 19de eeuw verdween de Grouster klokkenindustrie. Uurwerkmaker Tjalke van der Ploeg laat echter zien hoe technische vakkennis nieuwe toepassingen vond: hij ging zich bezighouden met onder meer brandspuiten en later brandkasten.

Haven rond 1749.

Haven rond 1749.

Via de waterwegen stond Grouw in verbinding met omliggende dorpen. Ook Irnsum, aan de Boarn en de route richting Leeuwarden, hoorde bij dit netwerk van vervoer, handel en dagelijks verkeer.

Verder lezen

Grouw in de 18de eeuw

Grouw in de 19de eeuw

Geschiedenis van Grouw

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.

Kaart van Grouw

Grou aan de waterwegen tussen Pikmeer, Prinses Margrietkanaal en de oude dorpsvaarten.

Dagelijks leven

Scheepvaart rond 1650.

Scheepvaart rond 1650.

Klokkenmakerij rond 1800.

Klokkenmakerij rond 1800.

Woning rond 1715.

Woning rond 1715.

Beurtvaart rond 1715.

Beurtvaart rond 1715.

Bakkerij rond 1550.

Bakkerij rond 1550.

Bronnen

Dorpsarchief Grou – klokkenmakers