Veenwouden in de 18de eeuwAlle verhalen en verklaringen uit Hardegarijp
Deze pagina bevat de beschikbare verklaringen en stukken over boter en spek uit een afgesloten schip.

Er begint een nieuwe informatiegroep, opgenomen door Focke Ypeij, mederechter van Tietjerksteradeel, als commissaris, op verzoek van de fiscaal, ambtenaar van deze grietenij.
Abe Jans, beurtschipper die heen en weer vaart tussen Hardegarijp en Leeuwarden, wonend in Hardegarijp, in zijn 27ste levensjaar, is opgeroepen, beëdigd en ondervraagd. Hij verklaart dat Wijbran Jurjens afgelopen vrijdagavond twee halve kindjes boter aan zijn makker Gerben Keimpes had gegeven. Gerben had die in het schip gezet om ze naar Leeuwarden te vervoeren. Gerben had toen ook een zak ontvangen van Wijtse Rinzes, weduwe, en die in het schip gezet om hem naar Tjong de Haan in Leeuwarden te brengen. Volgens wat daarover gezegd werd, zat er negen pond droog spek met een paar oude hozen in. Zijn makker had die avond tussen negen en tien uur het schip zoals gewoonlijk gesloten. Volgens zijn eigen zeggen had de makker het hangslot aan de achterdeurtjes gehangen en afgesloten. Toen Abe en zijn makker om ongeveer twee uur 's nachts bij het schip kwamen, ontdekten zij dat het hangslot van de deurtjes verdwenen was. De deurtjes stonden tegen elkaar aan. Uit het schip waren de twee genoemde halve kindjes boter gestolen, samen met de zak waarin het spek en de hozen hadden gezeten. Abe weet niet wie deze daad heeft gepleegd. Hij kan over deze of een andere zaak verder niets zeggen. Na voorlezing sluit hij zijn verklaring en tekent haar eigenhandig in Bergum op 26 juni 1787 als Abe Jans.
Gerben Keimpes, beurtschipper van Hardegarijp naar Leeuwarden, wonend in Hardegarijp, in zijn 23ste levensjaar, is opgeroepen, beëdigd en verhoord. Hij verklaart dat de meid van Wijbrens Jurjens afgelopen vrijdagavond twee halve kindjes boter aan hem had gegeven om per schip naar Leeuwarden te vervoeren. Diezelfde avond gaf Wijtse Rinzes, weduwe Zom, hem een zak. Volgens wat hem was gezegd, zat daarin negen pond gedroogd spek met een paar oude hozen. Hij moest die bezorgen bij Tjong de Haan in Leeuwarden. Hij borg de twee halve kindjes boter en de zak met spek in het schip. Tussen negen en tien uur die avond sloot hij de luiken van het schip van binnen, deed de beugel om de achterdeurtjes, hing zoals gewoonlijk een hangslot in de 'kraam' en sloot dat goed af.

Toen hij en zijn makker om ongeveer twee uur 's nachts bij het schip kwamen, was het hangslot uit die 'kraam' verdwenen. De deurtjes stonden los tegen elkaar aan. Zij ontdekten vervolgens dat de twee halve kindjes boter, samen met de zak waarin spek had gezeten, uit het schip waren gestolen. Gerben heeft niet de minste kennis van wie deze daad heeft gepleegd. Hij weet verder niets. Daarom sluit hij zijn verklaring na voorlezing en tekent haar eigenhandig in Bergum op 26 juni 1787 als Gerben Keimpes.
Er wordt hier geen volledige nieuwe antwoordtekst gegeven.
Deze verklaringen zijn afgelegd voor de mederechter en de beëdigde klerk in Bergum op 26 juni 1787. Ondertekend: F. Ypeij en L. Wilbelmij.
Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.
De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.
Bekijk het overzicht van Hardegarijp





Informatieboek 4, bladen 148, 149, 150.
Datering in de bron: 26 juni 1787; ‘gepasseerde vrijdag’ en daaropvolgende nacht; kalenderdag van voorval niet apart geschreven
Beide verklaringen gesloten. Marge ‘Rescriptie als Vorige’ verwijst naar een eerder antwoord; niet met een fictief nieuw antwoord aangevuld.
Sommige woorden, namen, bedragen en dateringen zijn niet goed leesbaar. In het verhaal is waar mogelijk de voorlopige lezing uit de bronbewerking gebruikt. Onduidelijke verbindingswoorden zijn weggelaten; onzekere passages zijn niet aangevuld met verzonnen gebeurtenissen.