De Franse tijd 1896 juni t/m september. Hieronder een ooggetuigeverslag uit het dagboek van burgemeester Storm uit die tijd.
Juni – september 1796
2 juni
A.R. Vink werd als raadsheer geïntroduceerd. Hij was eerder luthers predikant in Groningen.
8 juni
Raadsheer Rooda kreeg ontslag.
9 juni
De hofsdeurwaarder Helder werd als raadsheer benoemd, met behoud van zijn functie als notaris.
Diezelfde avond om half vijf werd de Friese Garde op de Lange Pijp opgesteld.
Na een uur wachten kwam een commissie van het Comité van Waakzaamheid.
De garde werd in een kring opgesteld en T.D. Leiber overhandigde aan de officieren een besluit waarin zij uit hun functie werden gezet:
kapitein Geusau, kapitein Huterman en adjudant F. Vast.
Na het ontvangen van dit besluit werden zij weggestuurd.
Daarop nam kolonel Van Sloten (van het vrijcorps) het commando over en marcheerde met de garde naar het exercitieterrein.
Daar werden stukken voorgelezen, waarna 37 mannen hun wapens neerlegden.
Van Sloten werd voorlopig commandant en kreeg een wacht voor zijn huis op het Vliet.
Burgemeester Storm (in modern Nederlands):
11 juni
De garde vertrok uit de stad: een deel naar Harlingen, een deel naar Terschelling en een deel naar andere plaatsen.
Een week later stuurde Van Sloten een brief via sergeant Feit naar het bestuur, waarna een weekgeld werd toegekend.
Daardoor verloren wij ook onze functie als solliciteur.
19 juni
Al het militair vertrok naar het kamp (volgens berichten).
De avond ervoor namen gewapende burgers de wacht over en hielden deze om beurten een etmaal lang.
Zij ontvingen hiervoor dagelijks 16 stuivers; meestal werd dit werk gedaan door jonge jongens.
2 augustus
Er werd bekendgemaakt dat iedereen belasting moest betalen over zijn bezit (de tachtigste penning).
Binnen veertien dagen moest men opgeven wat men bezat en vóór 12 september betalen.
Bij verdenking van fraude werden de boeken gecontroleerd en volgde een boete van 100 dukaten plus drievoudige betaling.
Ook werden de stenen palen en kettingen bij het Blokhuis verwijderd, omdat deze door prins Willem IV als gedenkteken waren geplaatst.
4 augustus
De wipgalg bij het Blokhuis werd afgebroken. Op dezelfde dag werden ook de galg buiten de stad en het overige gerechtsmateriaal verwijderd.
Terechtstelling rond 1790.
12 augustus
Er werd bekendgemaakt dat niemand zonder pas van de Nationale Conventie het land mocht verlaten.
Ook was het verboden om oranjeversieringen te dragen of te tonen, op straffe van geseling, verbanning of zelfs de dood.
De landsfiscaal D.A. Hamerster kreeg ontslag en werd vervangen door Van den Burg.
15 augustus
Hoofdcommies L. Pierson kreeg ontslag en werd vervangen door opzichter Plantinga.
20 augustus
Nieuwe belastinginners werden aangesteld ter vervanging van 18 personen die de verklaring hadden geweigerd.
25 augustus
Er werd bekendgemaakt dat de kerkklokken niet meer voor de godsdienst mochten luiden.
De stadspoorten zouden op zondag niet meer gesloten worden.
Predikanten en andere kerkelijke personen mochten niet meer in ambtskleding op straat verschijnen, alleen in de kerk zelf.
Ook mocht er vóór de kerkdienst geen klokkenmuziek meer worden gespeeld.
Die dag kwamen er enkele compagnieën soldaten aan, die dezelfde avond weer vertrokken naar Harlingen en Sneek.
26 augustus
Er kwamen twee compagnieën Hollandse huzaren aan.
27 augustus
Soldaten die in het kamp waren geweest, keerden terug.
28 augustus
Er kwamen opnieuw twee compagnieën huzaren binnen.
29 augustus
De militairen namen de wachtdiensten weer over, waardoor de burgers werden afgelost.
De burgers kregen vier nieuwe koperen veldkanonnen van de municipaliteit.
Zij gingen daarmee oefenen buiten de stad, maar tijdens het laden van een kanon raakte een kanonnier zwaar gewond en verloor bijna zijn hand.
14 september
Er werd bekendgemaakt dat men elkaar niet meer mocht aanspreken met “mijnheer”, “mevrouw” of “juffrouw”.
Ook mochten er geen livrei-uniformen meer gedragen worden.
Verder moest iedereen de familiewapens van graven verwijderen binnen veertien dagen, op straffe van een boete van 100 gulden.
15 september
De voormalige commies Hoekstra werd naar het Blokhuis gebracht.
17 september
Een man uit Dokkum werd gegeseld en voor een jaar naar het tuchthuis gestuurd omdat hij “Oranje boven” had geroepen.
18 september
De soldaten die op 27 augustus waren gekomen, vertrokken naar Zwolle en Deventer.
De burgers namen opnieuw de wachtdiensten over.
Alle bijbels en kussens uit de kerkbanken van de Staten en Gedeputeerden werden verwijderd en op 29 september openbaar verkocht.
Ook werden de pijnbank, wagens, ladders en andere voorwerpen voor zware straffen verkocht.
20 september
Twee compagnieën huzaren vertrokken naar Deventer.
21 september
Twee andere compagnieën huzaren vertrokken naar Groningen.
23 september
De Friese garde keerde terug en nam de wachtdiensten bij de Hoekster- en Wirdumerpoort over.
Wilt u reageren?
Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.
De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.
Kaart van Leeuwarden
Over het dagboek
Roelof Storm noteerde gebeurtenissen in Leeuwarden in 1795-1796 en opnieuw in 1813-1814. Fragmenten van zijn dagboeken zijn bewaard gebleven.
De Franse tijd in Leeuwarden
Dagelijks leven rond 1800
Leeuwarden en omgeving
Dagelijks leven
Markt rond 1790.
Markt rond 1790.
Weeshuis rond 1790.
Markt rond 1790.
Hofplein rond 1790.