Februari 1796: In 1796 maakten de patriotten de dienst uit in Nederland. Hieronder een verslag van de eerste jaren van de Franse tijd uit het dagboek van burgemeester Storm.

Februari 1796

1 februari
Er kwamen opnieuw verschillende boeren in de stad aan, die bij burgers werden ondergebracht, evenals op het Vliet en de Graswal.
Diezelfde dag vertrokken commissarissen naar Kollum, waar volgens berichten militairen waren, om hen onder ede te stellen.

3 februari
In de nacht werd auditeur P. Wiersma uit zijn huis gehaald en naar het Blokhuis gebracht.
’s Ochtends kwamen opnieuw boeren de stad binnen.
’s Middags arriveerde generaal Dumonceau uit Groningen.

4 februari
’s Ochtends om elf uur verschenen alle burgers en boeren onder de wapenen.
Zij marcheerden met twee kanonnen vanaf de Hoeksterpoort naar de Prinsentuin.
Daar kwamen een halve brigade soldaten, enkele artilleristen en vijftig ruiters aan.
Enkele leden van het bestuur en de municipaliteit gingen naar buiten en namen de militairen onder ede.
Daarna marcheerden zij terug: voorop burgers, gevolgd door militairen en achteraan weer burgers.
Vervolgens gingen zij naar de Lange Pijp en gingen uiteen.
De soldaten werden in de weeshuizen ondergebracht.

De Lange Pijp op de Nieuwestad in 1790

5 februari
Er kwamen opnieuw boeren in de stad, die weer bij burgers werden ondergebracht.

6 februari
’s Middags vertrok het grootste deel van de boeren weer naar huis, waaronder ook degenen die tien dagen bij ons hadden verbleven.

8 februari
In de nacht liet het Comité van Herstel de zilversmid Rintje Postumus arresteren en onder huisarrest plaatsen.
Dit gebeurde omdat hij een verzoekschrift had liggen waarin gevraagd werd wie het Comité had aangesteld en met welk recht zij zoveel respectabele burgers naar het Blokhuis brachten.
Dit verzoek was al door meerdere mensen ondertekend en werd in beslag genomen.
Op deze dag werd ook gestemd om kiesmannen te kiezen voor de Nationale Commissie.

9 februari
De 32 kiesmannen kwamen ’s ochtends bijeen op het stadhuis.
Gekozen om naar Den Haag te reizen werden: Burgering, Feugen en Staal.
Er kwamen ook 200 Franse jagers binnen, die werden ondergebracht in het Armenhuis en de Latijnse school.

10 februari
Er werd opnieuw gestemd om kiesmannen te kiezen voor nieuwe representanten, ter vervanging van degenen die gevangen zaten of gevlucht waren.

11 februari
’s Ochtends om negen uur kwamen de kiesmannen bijeen op het stadhuis om nieuwe bestuurders te kiezen.
Om tien uur verzamelden de Franse jagers zich, en om elf uur werd een sterke troepenmacht bij het stadhuis geplaatst, naast de kanonnen die daar stonden.
Daarna kwam het hele garnizoen onder de wapenen op de Lange Pijp.

Rond half één trokken detachementen jagers, ruiters en infanterie naar het Blokhuis en haalden daar de gevangengenomen representanten en auditeur Wiersma op.
Zij werden in optocht naar het Landschapshuis gebracht.
Ook de gevluchte leden keerden die ochtend terug en werden allemaal weer in hun functies hersteld.
Daardoor konden de kiesmannen hun werk niet voortzetten, omdat er geen vacatures meer waren.

De militairen bleven de hele dag op de Lange Pijp en patrouilleerden voortdurend door de stad.
’s Avonds werd de wacht opgeheven en gingen de troepen uiteen.
Het Comité van Herstel viel direct uiteen en de leden vluchtten.
Pogingen om hen te arresteren mislukten.
Diezelfde avond kwamen er opnieuw enkele honderden Franse soldaten aan, die kort bij burgers werden ingekwartierd en de volgende dag naar Harlingen vertrokken.

12 februari
Franse soldaten namen de wachtposten over, waardoor de burgers hun wachtdienst niet meer hoefden te vervullen.

13 februari
De hele dag trokken patrouilles door de stad, zowel te paard als te voet.
Veel gevluchte leden van het oude bestuur keerden terug.
De secretaris van het Comité van Herstel, Van Bacchum, werd in Oudeboorn gearresteerd.
Andere leden van het comité waren naar Groningen gevlucht.

Het blokhuis (gevangenis) in 1790

14 februari
In de kerken werd openlijk dank uitgesproken voor de bevrijding en het herstel van de representanten.

16 februari
Er werd bekendgemaakt dat het Hof weer volledig in zijn oude bevoegdheden was hersteld.

17 februari
Alle burgerofficieren werden opgeroepen om zich te verantwoorden voor hun rol in de gebeurtenissen van 26 januari.
De meesten werden afgezet en mochten niet meer in uniform of met wapens op straat verschijnen.

19 februari
Er werd een bekendmaking gedaan dat de meeste leden van het Comité van Herstel weer mochten terugkeren, behalve enkele personen:

• H. Feugen, kleermaker
• C. Gotschalk, avonturier
• K. Kamminga, bediende
• De Beer, voormalig bestuurder
• Een onbekende predikant uit Holland

20 februari
Enkele Franse jagers vertrokken.

21 februari
Er kwamen weer zestig jagers binnen.
De commandant van de jagers was de avond ervoor naar Groningen vertrokken.

23 februari
Alle Fransen vertrokken, maar ’s middags kwamen er weer troepen uit Harlingen, die de volgende dag opnieuw vertrokken.
De kiesmannen hervatten hun werk en kozen nieuwe representanten:

• S. Harkema
• Sontdag
• Dijkstra
• Cup
• F.D. Leiber
• Albert Miedema

24 februari
Er kwam een bevel dat alle Franse troepen moesten vertrekken.
Dit veroorzaakte grote paniek: veel representanten en andere vooraanstaande burgers vluchtten, in totaal ongeveer 400 personen.
Er werd bekendgemaakt dat gevluchte representanten gearresteerd moesten worden als men hen vond.
Ook de eerder uitgesloten personen vielen nu weer onder de amnestie.

27 februari
Er werd een Comité van Waakzaamheid ingesteld met de volgende leden:

• J.U. Dijkstra
• Z.D. Leiber
• I. Kundig
• D. Fokkeles
• A.A. Bakker
• C. Miedema

Die middag kwamen alle burgers onder de wapenen en verzamelden zich op de Lange Pijp.
Na enige tijd kwamen afgevaardigden van de representanten, waarop de burgers zich in een kring opstelden.
Daarna werden de burgerofficieren opnieuw aangesteld.

Het Waagplein in Leeuwarden in 1790

Eten en drinken in Friesland