Toen en Toen ..
Zoeken Het verhaal van Friesland

April 1795: De Fransen hebben in maart Leeuwarden bezet en soldaten stromen de stad binnen. Hieronder een verslag uit het dagboek van burgemeester Storm.

April 1795

1 april
Er kwam opnieuw een grote groep paarden met manschappen de stad binnen, evenals drie zware kanonnen en enkele huzaren. Zij werden weer bij burgers ondergebracht.

3 april
Er arriveerden verschillende zieke en gewonde Fransen, die werden ondergebracht in het Prinsenhof.

4 april
Er kwam een bevel om de grote kerk leeg te halen. Iedereen haalde zijn eigen stoel weg en de kerk werd volledig ontruimd.
Ondertussen werden er voortdurend bedden aangevoerd voor zieke Franse soldaten die uit Groningen werden gebracht. Het bleken echter vooral soldaten met schurft te zijn.

5 april
Er kwamen opnieuw huzaren aan, die weer bij burgers werden ingekwartierd.

Burgemeester Storm (in modern Nederlands):

7 april
’s Ochtends om elf uur vertrokken zeventig van onze ruiters en evenveel Franse huzaren, samen met de generaal en enkele Franse officieren, naar Bolsward. Daar zouden zij overnachten en de volgende dag doorreizen naar Workum, omdat Franse soldaten daar voor onrust zorgden.
Op 10 april keerden zij terug met ongeveer dertig gevangenen, die op 11 april allemaal naar Groningen werden overgebracht.

9 april
In de nacht arriveerden verschillende schepen met gewonde en zieke Franse soldaten. Zij zouden in de Grote Kerk worden ondergebracht, waar alles al was voorbereid.
Door het slopen van banken en de muffe lucht werd de kerk echter ongeschikt bevonden. Daarom werden de zieken alsnog in het Prinsenhof geplaatst.

Kerk rond 1790.

Kerk rond 1790.

Op 9 april vonden er ook stemmingen plaats op verschillende locaties: in de Westerkerk, de Mennonietenkerk, de Lutherse kerk, de Fraterniteit en het stadhuis.
De volgende personen werden gekozen:
  • Burgering, apotheker
  • Van Gurkum, zoon van de beul
  • Ros, knecht van een zilversmid
  • Van der Wal, boekbinder
  • Van Asperen, bakker
  • Van der Veen, koopman
  • Gorter, koopman
  • Westerveldt, rentenier
  • Falk, koopman
  • Diekstra, distillateur
  • Miedema, voormalig koetsier
  • I.K. Kutsch, wijnkoper

Burgemeester Storm (in modern Nederlands):

16 april
De Franse soldaten vertrokken naar Groningen en verder. Nog voordat zij de stad volledig hadden verlaten, kwamen er alweer ongeveer evenveel nieuwe soldaten binnen.
Zij werden in de weeshuizen ondergebracht, terwijl de officieren bij burgers werden ingekwartierd. In die tijd kregen wij ook een eerste luitenant bij ons ingekwartierd.

18 april
Enkele huzaren vertrokken, terwijl er weer ongeveer vijftig nieuwe aankwamen.
Die ochtend stonden er wel zeshonderd Franse soldaten bij de Vrouwenpoort. Zij moesten naar de grietenij Tietjerksteradeel en werden daar bij boeren ondergebracht.

Gasthuis rond 1790.

Gasthuis rond 1790.

24 april
Er kwamen opnieuw bijna honderd Franse huzaren de stad binnen, die bij burgers werden ingekwartierd.

27 april
Er werd een bekendmaking gedaan door het comité dat iedereen die een familiewapen in de kerk had hangen, verplicht was dit binnen een maand te laten verwijderen. Anders zou de municipaliteit dit op kosten van de eigenaar laten doen.

28 april
Er werd bekendgemaakt dat ieder lid van de municipaliteit voortaan jaarlijks 400 gulden zou ontvangen.
De oude leden kregen altijd slechts 65 gulden per jaar en moesten bij hun aanstelling zelfs 200 gulden betalen, terwijl de nieuwe leden niets hoeven te betalen.

Eten en drinken in Friesland

Waag rond 1790.

Waag rond 1790.

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.

Kaart van Leeuwarden

Over het dagboek

Roelof Storm noteerde gebeurtenissen in Leeuwarden in 1795-1796 en opnieuw in 1813-1814. Fragmenten van zijn dagboeken zijn bewaard gebleven.

Dagboeken van Roelof Storm

De Franse tijd in Leeuwarden

Dagelijks leven rond 1800

Leeuwarden en omgeving

Dagelijks leven

Kerk rond 1790.

Kerk rond 1790.

Kerk rond 1700.

Kerk rond 1700.

Markt rond 1790.

Markt rond 1790.

Poort rond 1790.

Poort rond 1790.

Nieuwestad rond 1790.

Nieuwestad rond 1790.