Mei en juni 1795: De Fransen hebben Leeuwarden bezet en Franse soldaten stromen de stad binnen. Hieronder een verslag uit het dagboek van burgemeester Storm.
Mei en juni 1795
3 mei
Drie compagnieën Franse soldaten (“carmagnoles”) zijn van hier vertrokken naar verschillende dorpen op het platteland.
4 mei
Enkele huzaren zijn vertrokken, zowel naar Franeker als naar andere plaatsen.
7 mei
Er zijn opnieuw twee eskadrons nieuwe huzaren aangekomen. De gewone soldaten werden in het stadsweeshuis ondergebracht, terwijl de officieren en wachtmeesters bij burgers werden ingekwartierd.
Juni
1 juni
De Franse soldaten die op 16 april waren aangekomen, zijn vertrokken naar Zwolle.
Maar nog voordat zij weg waren, kwamen er alweer ongeveer evenveel Franse soldaten de stad binnen. Zij werden eerst allemaal bij burgers ondergebracht, omdat het burgerweeshuis eerst schoongemaakt moest worden.
Acht dagen later zijn zij alsnog naar de weeshuizen overgebracht.
2 juni
’s Avonds om half tien werd er opnieuw een Franse officier bij mij ondergebracht door de knecht van de wachtmeester, Klaas, om één nacht te blijven.
De volgende dag vertrok hij weer met het Lemster schip naar Utrecht.
3 juni
’s Middags kwam er opnieuw iemand met een briefje voor ons. Hij deed zich voor als een soort hoofdarts (“opperste van de dokters”).
Ik heb er veel moeite mee gehad en uiteindelijk is hij ergens anders ondergebracht.
8 juni
’s Middags kwam er weer iemand die beweerde opperchirurg te zijn. Hij nam de kamer echter niet in en vertrok weer.
9 juni
De huzaren zijn van hier vertrokken.
10 juni
Er kwamen 480 jagers (lichte infanterie) binnen. De gewone soldaten werden in het stadsweeshuis geplaatst en de officieren weer bij burgers.
11 juni
Opnieuw zijn drie compagnieën van hier vertrokken.
12 juni
Er kwamen artilleristen met kanonnen binnen. Eén van hen werd bij ons ondergebracht.
13 juni
De overige huzaren zijn vertrokken.
17 juni
De Franse soldaten die op 1 juni waren gekomen, zijn vertrokken. Diezelfde ochtend kwamen er alweer 900 nieuwe soldaten binnen.
18 juni
’s Avonds kwamen er drie compagnieën aan die bij boeren in de omgeving (Bildt) lagen.
De volgende dag vertrokken zij samen met de andere troepen die hier lagen naar Zwolle.
19 juni
Er kwamen opnieuw ongeveer 1800 Franse soldaten binnen. De meesten werden bij burgers ingekwartierd, voor het eerst ook in het Vliet en op de Graswal.
20 juni
De Fransen vertrokken weer, op drie compagnieën na. De jagers en de artillerie bleven nog in de stad.
21 juni
Op zondagmiddag werd bekendgemaakt dat iedereen verplicht was binnen vijftien dagen een lijst bij de municipaliteit in te leveren van al het goud en zilver dat men bezat, op straffe van zware boetes.
Twee weken later werd dit besluit echter weer ingetrokken tot nader order.
Het Waagplein in Leeuwarden in 1790
Deze informatie komt o.a. uit het dagboek van Roelof Storm, burgemeester van Leeuwarden in 1795. Hij werd door de Fransen als burgemeester na de bezetting afgezet.
De Franse tijd in Leeuwarden uit een dagboek
Het einde van de Franse tijd 1813
De Friese steden
Het dagelijks leven in Friesland rond 1800
Kinderen in de Friese steden rond 1800
Kinderen op het Friese platteland
De dagindeling op het platteland
Kleding in Friesland rond 1800