Toen en Toen ..
Zoeken Het verhaal van Friesland

Oostermeer 1760: de met zilveren knopen

Alle verhalen en verklaringen uit Oostermeer

Uble Binnerts

Zuivelbereiding rond 1715.

Zuivelbereiding rond 1715.

Uble Binnerts, en boer te Oostermeer, naar zijn beste weten in zijn 61ste levensjaar, werd opgeroepen, beëdigd en ondervraagd. Hij verklaarde dat Roel Folkerts, meester schoenmaker in dat dorp, die volgens hem niet helemaal goed bij zijn hoofd leek te zijn, hem onlangs had verteld dat Jelk Jans uit Oostermeer op 14 februari 1760 zijn bed had opgemaakt. Daarna miste Roel zijn met zilveren knopen. Naar Uble's beste herinnering waren de knopen gemerkt met een schoenmakersleest en de letters R: F. Toen Roel Jelk Jans daarop aansprak, reageerde zij volgens het vertelde zeer ontevreden tegen hem.

Op 26 februari was Jouke Tobias bij Uble thuis gekomen. Jouke zei dat Jelk Jans de dag tevoren de zilveren knopen bij een in Drachten had aangeboden. Nadat die zilversmid een beschrijving van de knopen had gekregen, hield hij ze bij zich en weigerde hij ervoor te betalen. Uble had ten slotte bericht gekregen dat Jelk Jans enkele dagen tevoren naar Groningerland was gevlucht. Hij wist verder niets en ondertekende na voorlezing in Bergum op 6 maart 1760.

Bedstede rond 1750.

Bedstede rond 1750.

Haarke Dirkis

Haarke Dirkis, herbergier te Oostermeer, naar zijn beste weten in zijn 41ste of 42ste levensjaar, werd opgeroepen, beëdigd en ondervraagd. Hij verklaarde dat volgens het gerucht Jelk Jans uit Oostermeer op 14 februari 1760 een hemdrok met verschillende zilveren knopen van het bed van Roel Folkerts, meester schoenmaker in dat dorp, had gestolen. Roel leek niet helemaal goed bij zijn hoofd te zijn. Haarke kende de knopen goed. Naar zijn beste herinnering waren ze gemerkt met een schoenmakersleest en de letters R: F. Verder zei hij dat Jelk Jans uit Oostermeer vertrokken was, naar men zei op 29 februari, en dat zij naar Groningerland zou zijn gegaan. Hij wist verder niets en ondertekende na voorlezing te Bergum op 6 maart 1760. Binnert Douma en de beëdigde bevestigden de opname.

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.

Kaart van Oostermeer

Plaatsen in de omgeving

Dagelijks leven

Schoenmakerij rond 1750.

Schoenmakerij rond 1750.

Wasdag rond 1790.

Wasdag rond 1790.

Schoenmakerij rond 1715.

Schoenmakerij rond 1715.

Bakkerij rond 1715.

Bakkerij rond 1715.

Bedstede rond 1800.

Bedstede rond 1800.

Woorden en begrippen

  • hemdrok - kort bovenkleed voor mannen, gedragen over het hemd.
  • leest - houten vorm waarop een schoen werd gemaakt of gerepareerd.
  • dorprechter - plaatselijke bestuurder met een rol in bestuur en rechtspraak.
  • zilversmid - ambachtsman die zilveren voorwerpen maakte en bewerkte.

Verantwoording van de tekst

Sommige woorden, namen, bedragen en dateringen zijn niet goed leesbaar. In het verhaal is waar mogelijk de voorlopige lezing uit de bronbewerking gebruikt. Onduidelijke verbindingswoorden zijn weggelaten; onzekere passages zijn niet aangevuld met verzonnen gebeurtenissen.

    Meer over het dagelijks leven

    Bronnen

    Verantwoording

    Uble Binnerts en Haarke Dirkis leggen afzonderlijke verklaringen af. Uble geeft weer wat Roel Folkerts en Jouke Tobias hem vertelden; Haarke noemt voor delen van zijn verklaring het gerucht. Hun opmerkingen over Roels geestestoestand zijn hun eigen historische formuleringen en zijn niet omgezet in een moderne diagnose. De letters op de knopen worden gelezen als R: F:[?]. De herkomst van Jouke Tobias is gedeeltelijk onleesbaar.

    Boek 2; IB2-061. Volledige verklaringen volgens de beschikbare transcripties. Voorlopige lezingen en open plekken zijn niet ingevuld; details staan in het controleoverzicht.